બે સળિયા (એક અર્ધવર્તુળાકાર અને બીજો સીધો) સમાન દ્રવ્યના અને સમાન આડછેદના ક્ષેત્રફળ ધરાવતા આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ જોડાયેલા છે. બિંદુઓ $A$ અને $B$ ને અલગ-અલગ તાપમાને રાખવામાં આવે છે. આપેલ સમયમાં અર્ધવર્તુળાકાર સળિયાના આડછેદમાંથી પસાર થતી ઉષ્મા અને સીધા સળિયાના આડછેદમાંથી પસાર થતી ઉષ્માનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

સમજાવો કે શા માટે:
$(a)$ મોટી પરાવર્તકતા ધરાવતો પદાર્થ નબળો ઉત્સર્જક છે.
$(b)$ ઠંડીના દિવસોમાં પિત્તળનો ગ્લાસ લાકડાની ટ્રે કરતા ઘણો વધારે ઠંડો લાગે છે.
$(c)$ આદર્શ કૃષ્ણ પદાર્થ (black body) વિકિરણ માટે કેલિબ્રેટ કરેલ ઓપ્ટિકલ પાયરોમીટર ખુલ્લામાં રાખેલા લાલચોળ ગરમ લોખંડના ટુકડા માટે ખૂબ ઓછું તાપમાન દર્શાવે છે,પરંતુ જ્યારે તે જ ટુકડો ભઠ્ઠીમાં હોય ત્યારે સાચું તાપમાન આપે છે.
$(d)$ વાતાવરણ વગરની પૃથ્વી અતિશય ઠંડી હોત.
$(e)$ વરાળના પરિભ્રમણ પર આધારિત હીટિંગ સિસ્ટમ ગરમ પાણીના પરિભ્રમણ પર આધારિત સિસ્ટમ કરતા ઇમારતને ગરમ કરવામાં વધુ કાર્યક્ષમ છે.

$2\; m, 4\; m$ અને $6\; m$ ત્રિજ્યા ધરાવતી ત્રણ તકતીઓ $A, B$ અને $C$ ની બહારની સપાટી પર કાર્બન બ્લેકનું પડ ચડાવેલું છે. મહત્તમ તીવ્રતાને અનુરૂપ તરંગલંબાઈ અનુક્રમે $300\; nm, 400\; nm$ અને $500\; nm$ છે. તેમના દ્વારા ઉત્સર્જિત પાવર અનુક્રમે $Q_A, Q_B$ અને $Q_C$ છે. નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?

એક કૃષ્ણ પદાર્થ (black body) દ્વારા ઉત્સર્જિત પાવર $P$ છે અને તે $\lambda_0$ તરંગલંબાઇ આસપાસ મહત્તમ ઊર્જાનું ઉત્સર્જન કરે છે. હવે કૃષ્ણ પદાર્થનું તાપમાન એવી રીતે બદલવામાં આવે છે કે તે $\left(\frac{\lambda_0}{2}\right)$ તરંગલંબાઇ આસપાસ મહત્તમ ઊર્જાનું ઉત્સર્જન કરે છે. તો હવે તેના દ્વારા ઉત્સર્જિત પાવરમાં કેટલા ગણો વધારો થશે?

ત્રણ સમાન સળિયા $AB$,$CD$ અને $PQ$ ને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ જોડવામાં આવ્યા છે. $P$ અને $Q$ એ અનુક્રમે $AB$ અને $CD$ ના મધ્યબિંદુઓ છે. છેડાઓ $A, B, C$ અને $D$ ને અનુક્રમે $0^{\circ} C, 100^{\circ} C, 30^{\circ} C$ અને $60^{\circ} C$ તાપમાને રાખવામાં આવ્યા છે. $PQ$ માં ઉષ્માના વહનનો માર્ગ કયો છે?

વિધાન $A$: સંવહન (Convection) માં પ્રવાહીના ભાગોના અસમાન તાપમાનને કારણે પ્રવાહીની અંદર દ્રવ્યનો પ્રવાહ સામેલ છે.
વિધાન $B$: વહેતા નળના પાણી નીચે રાખેલ ગરમ સળિયો પાણીની અંદર સંવહનની અસરને કારણે ગરમી ગુમાવે છે.
વિધાન $C$: ઉષ્માનું સ્થાનાંતરણ હંમેશા બે પ્રણાલીઓ વચ્ચે તાપમાનના તફાવતને કારણે થાય છે.