આકૃતિમાં યંગનો ડબલ સ્લિટ પ્રયોગ દર્શાવેલ છે. અવલોકન કરવામાં આવે છે કે જ્યારે $t$ જાડાઈ અને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી એક પાતળી પારદર્શક શીટને એક સ્લિટની સામે મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યસ્થ અધિકતમ $n$ ફ્રિન્જ પહોળાઈ જેટલા અંતરે સ્થાનાંતરિત થાય છે. જો વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $\lambda$ હોય,તો $t$ કેટલું હશે?

  • A
    $\frac{2nD\lambda}{a(\mu - 1)}$
  • B
    $\frac{nD\lambda}{a(\mu - 1)}$
  • C
    $\frac{2D\lambda}{a(\mu - 1)}$
  • D
    $\frac{n\lambda}{(\mu - 1)}$

Explore More

Similar Questions

યંગના ડબલ સ્લિટના પ્રયોગમાં એક સ્લિટના માર્ગમાં $2 \times 10^{-6} \ m$ જાડાઈ અને $\mu = 1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી તકતી મૂકવામાં આવે છે. મધ્યમાન પ્રકાશિત શલાકા કેટલા શલાકા-અંતર જેટલું ખસશે? વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $5000 \ \mathring{A}$ છે.

સ્ક્રીનના કેન્દ્ર $O$ પર મધ્યસ્થ શલાકા (central fringe) મેળવવા માટે,$1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી માઈકાની શીટને એક સ્લિટની આગળ મૂકવામાં આવે છે. સાચું વિધાન પસંદ કરો.

Difficult
View Solution

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,બે સ્લિટ $A$ અને $B$ તેમના નિશ્ચિત કેન્દ્રની આસપાસ $0.8 \ mm$ ના સરેરાશ અંતરે દોલન કરે છે. સમય $t$ પર સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર $d = (0.8 + 0.04 \sin \omega t) \ mm$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\omega = 0.08 \ rad \ s^{-1}$ છે. સ્લિટ્સથી પડદાનું અંતર $1 \ m$ છે અને સ્લિટ્સને પ્રકાશિત કરવા માટે વપરાતા પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $6000 \ \mathring A$ છે. પડદા પરની વ્યતિકરણ ભાત સમય સાથે બદલાય છે,જ્યારે મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા (શૂન્યમી શલાકા) બિંદુ $O$ પર સ્થિર રહે છે.
$(1)$ બિંદુ $O$ ની ઉપરની $8$ મી પ્રકાશિત શલાકા સમય સાથે બે અંતિમ સ્થાનો વચ્ચે દોલન કરે છે. આ બે અંતિમ સ્થાનો વચ્ચેનું અંતર,માઇક્રોમીટરમાં $(\mu m)$,કેટલું છે?
$(2)$ $8$ મી પ્રકાશિત શલાકા જે મહત્તમ ઝડપથી ($\mu m/s$ માં) ગતિ કરશે તે કેટલી છે?

$6300 \mathring A$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો પ્રકાશ $1.0 \ mm$ ના અંતરે રહેલી બે સાંકડી સ્લિટ પર પડે છે અને $1.5 \ m$ દૂર રહેલા પડદાને પ્રકાશિત કરે છે. જ્યારે એક સ્લિટને $1.8$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પાતળી કાચની પ્લેટથી અને બીજી સ્લિટને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી પાતળી કાચની પ્લેટથી ઢાંકવામાં આવે છે,ત્યારે મધ્યસ્થ અધિકતમ $6^o$ જેટલું સ્થાનાંતરિત થાય છે. બંને પ્લેટોની જાડાઈ $0.5 \ mm$ સમાન છે. પ્લેટનો વક્રીભવનાંક $\mu$ શોધો:

$t$ જાડાઈ અને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી એક પાતળી પારદર્શક પ્લેટને બે વ્યતિકરણ પામતા તરંગોમાંથી એકના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે. આ તરંગો વચ્ચેનો પથ તફાવત પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $\lambda$ ના અડધા જેટલો બદલાય છે. પ્લેટની જાડાઈ કેટલી હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo