આકૃતિમાં એક કાચની નળી (રેખીય પ્રસરણાંક $\alpha$ છે) દર્શાવેલ છે જે કદ પ્રસરણાંક $\gamma$ ધરાવતા પ્રવાહીથી સંપૂર્ણ ભરેલી છે. ગરમ કરવા પર,પ્રવાહીના સ્તંભની લંબાઈ બદલાતી નથી. $\gamma$ અને $\alpha$ વચ્ચેનો સાચો સંબંધ પસંદ કરો.

$20 \ m$ ઊંચા ધોધના ઉપર અને નીચેના ભાગમાં પાણીના તાપમાનનો તફાવત શોધો,ધારો કે ધોધની $10 \%$ ઉર્જા પાણીને ગરમ કરવામાં વપરાય છે. [પાણીની વિશિષ્ટ ઉષ્માધારિતા $= 4000 \ J \ kg^{-1} K^{-1}$ અને $g = 10 \ m/s^2$ લો]. ($^{\circ} C$ માં)

$-10^{\circ}C$ તાપમાને રહેલા $200 \ g$ બરફને $30^{\circ}C$ તાપમાનના પાણીમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે જરૂરી ઉષ્માનો જથ્થો કેટલો છે ($J$ માં)?
બરફની વિશિષ્ટ ઉષ્મા ધારિતા $= 2100 \ J \ kg^{-1} \ K^{-1}$
પાણીની વિશિષ્ટ ઉષ્મા ધારિતા $= 4186 \ J \ kg^{-1} \ K^{-1}$
બરફની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $= 3.35 \times 10^5 \ J \ kg^{-1}$

$10.0 \,W$ નો ઇલેક્ટ્રિક હીટર $0.5 \,kg$ પાણી ભરેલા પાત્રને ગરમ કરવા માટે વપરાય છે. એવું જોવા મળે છે કે પાણી અને પાત્રનું તાપમાન $15 \,min$ માં $3 \,K$ વધે છે. ત્યારબાદ પાત્રને ખાલી કરીને,સૂકવીને તેમાં $2 \,kg$ તેલ ભરવામાં આવે છે. હવે એવું જોવા મળે છે કે તે જ હીટર પાત્ર-તેલ સિસ્ટમનું તાપમાન $20 \,min$ માં $2 \,K$ વધારે છે. કોઈપણ પ્રક્રિયામાં અન્ય કોઈ ઉષ્માનો વ્યય થતો નથી તેમ ધારીએ તો,તેલની વિશિષ્ટ ઉષ્માધારિતા ................ $\times 10^3 \,J K^{-1} kg^{-1}$ છે.

સમજાવો કે શા માટે:
$(a)$ અલગ-અલગ તાપમાન $T_1$ અને $T_2$ ધરાવતા બે પદાર્થોને ઉષ્મીય સંપર્કમાં લાવવામાં આવે ત્યારે તેઓ હંમેશા સરેરાશ તાપમાન $(T_1 + T_2) / 2$ પર સ્થિર થતા નથી.
$(b)$ રાસાયણિક અથવા ન્યુક્લિયર પ્લાન્ટમાં વપરાતા કુલન્ટ (એટલે કે,પ્લાન્ટના વિવિધ ભાગોને વધુ ગરમ થતા અટકાવવા માટે વપરાતું પ્રવાહી) ની વિશિષ્ટ ઉષ્મા ઊંચી હોવી જોઈએ.
$(c)$ ડ્રાઇવિંગ દરમિયાન કારના ટાયરમાં હવાનું દબાણ વધે છે.
$(d)$ સમાન અક્ષાંશ પર આવેલા રણના શહેર કરતા બંદરવાળા શહેરની આબોહવા વધુ સમશીતોષ્ણ હોય છે.

એક કેલરીમીટરનું જલતૂલ્યાંક $5 \times 10^{-3} \ kg$ છે અને તેમાં $25 \times 10^{-3} \ kg$ પાણી છે. તે $28^{\circ}C$ થી $21^{\circ}C$ સુધી ઠંડું પડવા માટે $3 \ min$ લે છે. જ્યારે તેમાં ટરપિન ઓઈલ ભરવામાં આવે છે,ત્યારે તે $28^{\circ}C$ થી $21^{\circ}C$ સુધી ઠંડું પડવા માટે $2 \ min$ લે છે. તો ટરપિન ઓઈલની વિશિષ્ટ ઉષ્મા ..... $cal/g^{\circ}C$ થશે.