નીચે આપેલી આકૃતિમાં એક વસ્તુ $O$ અને તેનું પ્રતિબિંબ $I$ દર્શાવેલ છે. આકૃતિની નકલ કરો અને લેન્સ તથા તેનું મુખ્ય કેન્દ્ર શોધવા માટે યોગ્ય કિરણો દોરો. આ કિસ્સામાં લેન્સનો પ્રકાર જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આ લેન્સ બહિર્ગોળ લેન્સ છે.
પ્રતિબિંબ આભાસી,ચત્તું અને વિવર્ધિત હોવાથી,વસ્તુને બહિર્ગોળ લેન્સના પ્રકાશીય કેન્દ્ર અને મુખ્ય કેન્દ્રની વચ્ચે મૂકવી જોઈએ.
લેન્સ વસ્તુ $O$ અને પ્રતિબિંબ $I$ ની વચ્ચે સ્થિત છે.
લેન્સનું સ્થાન નક્કી કરવા માટે,વસ્તુના ટોચના ભાગથી પ્રતિબિંબના ટોચના ભાગ સુધી એક રેખા દોરો અને તેને મુખ્ય અક્ષને છેદે ત્યાં સુધી લંબાવો; આ બિંદુ લેન્સનું પ્રકાશીય કેન્દ્ર છે.
લેન્સ દર્શાવવા માટે આ બિંદુમાંથી એક ઉભી રેખા દોરો.
મુખ્ય કેન્દ્ર $F$ શોધવા માટે,વસ્તુના ટોચના ભાગમાંથી મુખ્ય અક્ષને સમાંતર એક કિરણ દોરો,જે વક્રીભવન પછી મુખ્ય કેન્દ્રમાંથી પસાર થશે. આ વક્રીભૂત કિરણને પાછળની તરફ લંબાવો જેથી તે પ્રતિબિંબ બિંદુને મળે. જે બિંદુએ સમાંતર કિરણ વક્રીભવન પછી મુખ્ય અક્ષને મળે છે તે મુખ્ય કેન્દ્ર $F$ છે.

Explore More

Similar Questions

અંતર્ગોળ અરીસા દ્વારા વસ્તુના પ્રતિબિંબનું સ્થાન નક્કી કરવા માટે ઓછામાં ઓછા કેટલા કિરણોની જરૂર પડે છે? અંતર્ગોળ અરીસા દ્વારા આભાસી પ્રતિબિંબની રચના દર્શાવતી કિરણ આકૃતિ દોરો.

$15 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અંતર્ગોળ અરીસાથી નીચેના અંતરે એક વસ્તુ મૂકવામાં આવે છે.
$(a)$ $10 \, cm$ $(b)$ $20 \, cm$ $(c)$ $30 \, cm$ $(d)$ $40 \, cm$
વસ્તુનું કયું સ્થાન નીચે મુજબનું પ્રતિબિંબ આપશે:
$(1)$ આભાસી પ્રતિબિંબ
$(2)$ નાનું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ
$(3)$ મોટું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ
$(4)$ સમાન કદનું પ્રતિબિંબ

જો ગોલીય અરીસા વડે મળતા પ્રતિબિંબની મોટવણી $m$ ઋણ હોય,તો પ્રતિબિંબનો પ્રકાર કેવો હોય?

નીચેની આકૃતિ હવામાં રાખેલા બહિર્ગોળ લેન્સની મુખ્ય અક્ષ પર મૂકવામાં આવેલ વસ્તુ $AB$ દર્શાવે છે. $F_{1}$ અને $F_{2}$ એ લેન્સના બે મુખ્ય કેન્દ્રો છે. આકૃતિ દોરો.
$(i)$ $B$ થી શરૂ થતું અને $O$ માંથી પસાર થતું પ્રકાશનું કિરણ દોરો. લેન્સ દ્વારા વક્રીભવન પછી તે જ કિરણ દર્શાવો.
$(ii)$ $B$ માંથી બીજું કિરણ દોરો જે લેન્સ દ્વારા વક્રીભવન પછી $F_{2}$ માંથી પસાર થાય.
$(iii)$ રચાતી અંતિમ પ્રતિબિંબનું સ્થાન નક્કી કરો.
$(iv)$ શું પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક છે કે આભાસી?

બહિર્ગોળ અરીસો હંમેશા આભાસી અને ચત્તું પ્રતિબિંબ રચે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo