સાબિત કરો કે $\sqrt{3}$ અસંમેય સંખ્યા છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે,તેનાથી વિરુદ્ધ,$\sqrt{3}$ એ સંમેય સંખ્યા છે.
એટલે કે,આપણે એવા પૂર્ણાંકો $a$ અને $b$ $(b \neq 0)$ શોધી શકીએ કે જેથી $\sqrt{3} = \frac{a}{b}$ થાય.
ધારો કે $a$ અને $b$ માં $1$ સિવાયનો કોઈ સામાન્ય અવયવ છે. તો આપણે તે સામાન્ય અવયવ વડે ભાગાકાર કરીને એવું માની શકીએ કે $a$ અને $b$ પરસ્પર અવિભાજ્ય છે.
તેથી,$b\sqrt{3} = a$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $3b^2 = a^2$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $a^2$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય છે,અને અંકગણિતના મૂળભૂત પ્રમેય મુજબ,$a$ પણ $3$ વડે વિભાજ્ય છે.
તેથી,આપણે કોઈ પૂર્ણાંક $c$ માટે $a = 3c$ લખી શકીએ.
$3b^2 = a^2$ માં $a = 3c$ મૂકતા,આપણને $3b^2 = (3c)^2 = 9c^2$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $b^2 = 3c^2$ થાય છે.
આનો અર્થ એ છે કે $b^2$ એ $3$ વડે વિભાજ્ય છે,અને પરિણામે,$b$ પણ $3$ વડે વિભાજ્ય છે.
તેથી,$a$ અને $b$ બંનેમાં ઓછામાં ઓછો $3$ સામાન્ય અવયવ છે.
પરંતુ આ હકીકતનો વિરોધાભાસ કરે છે કે $a$ અને $b$ પરસ્પર અવિભાજ્ય છે.
આ વિરોધાભાસ આપણી ખોટી ધારણાને કારણે ઉભો થયો છે કે $\sqrt{3}$ સંમેય છે. તેથી,આપણે નિષ્કર્ષ કાઢીએ છીએ કે $\sqrt{3}$ અસંમેય છે.

Explore More

Similar Questions

અવિભાજ્ય અવયવીકરણની રીતનો ઉપયોગ કરીને $6, 72$ અને $120$ નો ગુ.સા.અ. $(HCF)$ અને લ.સા.અ. $(LCM)$ શોધો.

નીચે આપેલી પૂર્ણાંક સંખ્યાઓની જોડી $336$ અને $54$ માટે $LCM$ અને $HCF$ શોધો અને ચકાસો કે $LCM \times HCF =$ બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર થાય છે.

Difficult
View Solution

$867$ અને $255$ નો $HCF$ શોધવા માટે યુક્લિડની ભાગાકારની રીતનો ઉપયોગ કરો.

એક રમતગમતના મેદાનની આસપાસ એક વર્તુળાકાર માર્ગ છે. સોનિયાને મેદાનનો એક આંટો પૂરો કરતા $18$ મિનિટ લાગે છે,જ્યારે રવિને તે જ કામ માટે $12$ મિનિટ લાગે છે. ધારો કે તેઓ બંને એક જ બિંદુએથી અને એક જ સમયે શરૂઆત કરે છે,અને એક જ દિશામાં જાય છે. તો તેઓ કેટલા મિનિટ પછી ફરીથી શરૂઆતના બિંદુ પર મળશે?

અવિભાજ્ય અવયવીકરણની રીતનો ઉપયોગ કરીને નીચેની પૂર્ણાંક સંખ્યાઓનો $LCM$ (લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી) અને $HCF$ (ગુરૂત્તમ સામાન્ય અવયવ) શોધો: $8, 9$ અને $25$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo