બર્નુલીના સિદ્ધાંતને સાબિત કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે એક અદબનીય,શ્યાનતા રહિત પ્રવાહી બદલાતા આડછેદ અને ઊંચાઈ ધરાવતી પાઈપમાંથી વહે છે.
ઇનલેટ પર (બિંદુ $B$):
- આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $= A_1$
- પ્રવાહીની ઝડપ $= v_1$
- દબાણ $= P_1$
આઉટલેટ પર (બિંદુ $D$):
- આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $= A_2$
- પ્રવાહીની ઝડપ $= v_2$
- દબાણ $= P_2$
નાના સમયગાળા $\Delta t$ માં,ઇનલેટ પરનું પ્રવાહી $v_1 \Delta t$ જેટલું અંતર કાપે છે. દાખલ થતા પ્રવાહીનું કદ $\Delta V = A_1 v_1 \Delta t$ છે. ઇનલેટ પર દબાણ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય $W_1 = F_1 \times (v_1 \Delta t) = P_1 A_1 v_1 \Delta t = P_1 \Delta V$ છે.
તે જ રીતે,આઉટલેટ પર,દબાણની વિરુદ્ધ પ્રવાહી દ્વારા થયેલું કાર્ય $W_2 = P_2 A_2 v_2 \Delta t = P_2 \Delta V$ છે. દબાણ દ્વારા થયેલું કુલ કાર્ય $W = W_1 - W_2 = (P_1 - P_2) \Delta V$ છે.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય મુજબ,આ કુલ કાર્ય એ પ્રવાહીના દળ $\Delta m = \rho \Delta V$ માં થતા ગતિ ઊર્જાના ફેરફાર અને સ્થિતિ ઊર્જાના ફેરફારના સરવાળા જેટલું હોય છે:
$W = \Delta K + \Delta U$
$(P_1 - P_2) \Delta V = \frac{1}{2} \Delta m (v_2^2 - v_1^2) + \Delta m g (h_2 - h_1)$
$\Delta V$ વડે ભાગતા અને $\Delta m / \Delta V = \rho$ મૂકતા:
$P_1 - P_2 = \frac{1}{2} \rho (v_2^2 - v_1^2) + \rho g (h_2 - h_1)$
પુનઃ ગોઠવતા બર્નુલીનું સમીકરણ મળે છે:
$P_1 + \frac{1}{2} \rho v_1^2 + \rho g h_1 = P_2 + \frac{1}{2} \rho v_2^2 + \rho g h_2$
આમ,$P + \frac{1}{2} \rho v^2 + \rho g h = \text{અચળ}$.

Explore More

Similar Questions

બર્નુલીનો સિદ્ધાંત એ કયા સંરક્ષણના નિયમ પર આધારિત છે?

નીચેની આકૃતિમાં આડા પાઇપમાંથી પ્રવાહીનો પ્રવાહ દર્શાવેલ છે. ત્રણ નળીઓ $A, B$ અને $C$ પાઇપ સાથે જોડાયેલ છે. જંકશન પર નળીઓ $A, B$ અને $C$ ની ત્રિજ્યા અનુક્રમે $2 \ cm, 1 \ cm$ અને $2 \ cm$ છે. તો કહી શકાય કે:

સ્તંભ - $I$ માં વિવિધ હેડ (heads) આપેલા છે અને સ્તંભ - $II$ માં તેમના સૂત્રો આપેલા છે. તેમને યોગ્ય રીતે જોડો.
સ્તંભ - $I$સ્તંભ - $II$
$(a)$ વેલોસિટી હેડ (Velocity head)$(i)$ $\frac{P}{\rho g}$
$(b)$ પ્રેશર હેડ (Pressure head)$(ii)$ $h$
$(c)$ પોટેન્શિયલ હેડ (Potential head)$(iii)$ $\frac{v^2}{2g}$

હવા એક આડા વિમાનની પાંખ પરથી એવી રીતે વહી રહી છે કે તેની ઝડપ ઉપરની સપાટી પર $120\, m/s$ અને નીચેની સપાટી પર $90\, m/s$ છે. જો હવાની ઘનતા $1.3\, kg/m^3$ હોય અને પાંખ $10\, m$ લાંબી અને સરેરાશ $2\, m$ પહોળી હોય,તો પાંખની બે બાજુઓ પરના દબાણનો તફાવત ........ $N/m^2$ છે.

Difficult
View Solution

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પાણીની ટાંકી ધ્યાનમાં લો. તેનો આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $0.4\, m^{2}$ છે. ટાંકીના તળિયે એક બાકોરું $B$ છે જેનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $1\, cm^{2}$ છે. ઉપરના ભાગે પાણી પર $24\, kg$ નો ભાર મૂકવામાં આવે છે. જ્યારે પાણીના સ્તરની ઊંચાઈ તળિયાથી $40\, cm$ હોય,ત્યારે બાકોરા $B$ માંથી બહાર આવતા પાણીનો વેગ $v\, ms^{-1}$ છે. $v$ નું મૂલ્ય,નજીકના પૂર્ણાંકમાં,......$m/s$ છે. [$g$ નું મૂલ્ય $10\, ms^{-2}$ લો]

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo