$l$ લંબાઈની દોરીનો એક છેડો $m$ દળના કણ સાથે અને બીજો છેડો લીસી સમક્ષિતિજ ટેબલ પરની એક નાની ખીલી સાથે બાંધેલો છે. જો કણ $v$ ઝડપ સાથે વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરતો હોય,તો કણ પર લાગતું પરિણામી બળ (કેન્દ્ર તરફ) કેટલું હશે?
$(i) \; T$
$(ii) \; T - \frac{m v^{2}}{l}$
$(iii) \; T + \frac{m v^{2}}{l}$
$(iv) \; 0$
$T$ એ દોરીમાં રહેલું તણાવ બળ છે. [સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો].

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) સાચો જવાબ $(i) \; T$ છે.
જ્યારે દોરી સાથે જોડાયેલો કણ લીસી સમક્ષિતિજ સપાટી પર વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરે છે,ત્યારે વર્તુળાકાર ગતિ માટે જરૂરી કેન્દ્રગામી બળ દોરીમાં ઉદ્ભવતા તણાવ $T$ દ્વારા પૂરું પાડવામાં આવે છે.
ટેબલ લીસું હોવાથી ત્યાં કોઈ ઘર્ષણ બળ નથી,અને કણ પર કેન્દ્રની દિશામાં લાગતું એકમાત્ર સમક્ષિતિજ બળ તણાવ $T$ છે.
તેથી,કણ પર લાગતું પરિણામી બળ $F_{\text{net}} = T = \frac{m v^{2}}{l}$ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

એક કણ $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળના પરિઘ પર અચળ ઝડપથી ગતિ કરી રહ્યો છે,જેના પર એક કેન્દ્રીય આભાસી બળ $F$ લાગે છે જે $R^{3}$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે. તેનો પરિભ્રમણનો સમયગાળો (Time period) શું હશે?

$m$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ $r$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર પથ પર $V$ ઝડપથી ગતિ કરે છે. હવે ઝડપ ઘટાડીને $\frac{V}{2}$ કરવામાં આવે છે અને ત્રિજ્યા વધારીને $3r$ કરવામાં આવે છે. આ ફેરફાર માટે,પ્રારંભિક કેન્દ્રગામી બળમાં શું ફેરફાર થશે?

$Assertion$ : કેન્દ્રગામી અને કેન્દ્રત્યાગી બળો એકબીજાની અસર નાબૂદ કરે છે.
$Reason$ : કેન્દ્રત્યાગી બળ એ કેન્દ્રગામી બળની પ્રતિક્રિયા છે.

$k$ બળઅચળાંક અને $l$ લંબાઈ ધરાવતી સ્પ્રિંગના છેડે $m$ દળનો પદાર્થ બાંધીને સમક્ષિતિજ સમતલમાં $\omega$ કોણીય ઝડપથી ફેરવતા સ્પ્રિંગની લંબાઈમાં કેટલો વધારો થાય?

એક વિમાન $9 \ km$ ત્રિજ્યાના સમક્ષિતિજ લૂપમાં $540 \ kmh^{-1}$ ની અચળ ઝડપે ઉડે છે. વિમાનની પાંખો કેટલા ખૂણે નમેલી (banked) હશે? (ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 10 \ ms^{-2}$)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo