પ્રિઝમ માટે $\delta = i + e - A$ સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $A$ ખૂણાવાળો એક પ્રિઝમ $ABC$ છે. એક એકવર્ણી પ્રકાશનું કિરણ $PQ$, પ્રિઝમની સપાટી $AB$ પર $i$ આપાતકોણે આપાત થાય છે.
બિંદુ $Q$ પર, કિરણનું વક્રીભવન થાય છે અને તે પ્રિઝમની અંદર $QR$ માર્ગે ગતિ કરે છે, જે સપાટી $AB$ અને $AC$ પર અનુક્રમે $r_1$ અને $r_2$ વક્રીભવનકોણ બનાવે છે.
આ કિરણ સપાટી $AC$ પરના બિંદુ $R$ માંથી $e$ નિર્ગમનકોણે બહાર આવે છે.
ધારો કે આપાત કિરણ $PQ$ ને આગળની તરફ અને નિર્ગમન કિરણ $RS$ ને પાછળની તરફ લંબાવતા તે બિંદુ $M$ પર મળે છે. આ બે કિરણો વચ્ચેના ખૂણાને વિચલનકોણ $\delta$ કહે છે.
$\triangle MQR$ માં, બહિષ્કોણ $\delta = \angle MQR + \angle MRQ$.
અહીં $\angle MQR = i - r_1$ અને $\angle MRQ = e - r_2$ હોવાથી, $\delta = (i - r_1) + (e - r_2) = (i + e) - (r_1 + r_2)$ મળે છે.
ચતુષ્કોણ $AQNR$ માં ($N$ એ $Q$ અને $R$ પરના લંબનું છેદબિંદુ છે), $\angle A + \angle QNR = 180^{\circ}$. વળી, $\triangle QNR$ માં, $r_1 + r_2 + \angle QNR = 180^{\circ}$.
આ બંનેની સરખામણી કરતા, આપણને $A = r_1 + r_2$ મળે છે.
આ કિંમત વિચલનકોણના સમીકરણમાં મૂકતા, $\delta = i + e - A$ સાબિત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

દ્રશ્યમાન વિસ્તારમાં ક્રાઉન અને ફ્લિન્ટ ગ્લાસ પ્રિઝમ માટે વિભાજન શક્તિ (dispersive powers) અને સરેરાશ કોણીય વિચલન (mean angular deviations) અનુક્રમે $\omega, \omega'$ અને $d, d'$ છે. જ્યારે બે પ્રિઝમને જોડવામાં આવે ત્યારે વિભાજન વગર વિચલન મેળવવાની શરત શું છે?

એક પ્રકાશનું કિરણ $\sqrt{3}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા દ્રવ્યમાંથી બનેલા સમબાજુ પ્રિઝમ પર આપાત થાય છે. પ્રિઝમની અંદર,જો પ્રકાશનું કિરણ પ્રિઝમના પાયાને સમાંતર ગતિ કરતું હોય,તો પ્રકાશના કિરણનો આપાતકોણ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?

પ્રિઝમને લઘુત્તમ વિચલનની સ્થિતિમાં મૂકવાથી,વર્ણપટની છબીઓ:

જો કાચના પાતળા પ્રિઝમને પાણીમાં ડુબાડવામાં આવે,તો પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું લઘુત્તમ વિચલન (હવાની સાપેક્ષમાં) કેટલું થશે? $\left( {_a{\mu _g} = \frac{3}{2} \text{ અને } _a{\mu _w} = \frac{4}{3}} \right)$

સમબાજુ પ્રિઝમ માટે,આપાતકોણ અને નિર્ગમનકોણ પ્રિઝમકોણના $3/4$ ગણા છે. તો વિચલનકોણ .......... $^o$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo