Medium
કાર્યના $MKS$ અને $CGS$ એકમો જણાવો,તેમની વ્યાખ્યા આપો અને કાર્યનું પારિમાણિક સૂત્ર લખો.
(N/A) કાર્યનો $MKS$ એકમ જૂલ $(J)$ છે.
જૂલની વ્યાખ્યા: જ્યારે $1 \text{ Newton}$ નું બળ કોઈ પદાર્થને બળની દિશામાં $1 \text{ metre}$ જેટલું સ્થાનાંતરિત કરે,ત્યારે થયેલ કાર્યને $1 \text{ Joule}$ કહેવાય છે.
$1 \text{ Joule} = 1 \text{ N} \cdot \text{m} = 1 \text{ kg} \cdot \text{m}^2 \cdot \text{s}^{-2}$.
કાર્યનો $CGS$ એકમ અર્ગ (erg) છે.
અર્ગની વ્યાખ્યા: જ્યારે $1 \text{ dyne}$ નું બળ કોઈ પદાર્થને બળની દિશામાં $1 \text{ cm}$ જેટલું સ્થાનાંતરિત કરે,ત્યારે થયેલ કાર્યને $1 \text{ erg}$ કહેવાય છે.
$1 \text{ erg} = 1 \text{ dyne} \cdot \text{cm} = 1 \text{ g} \cdot \text{cm}^2 \cdot \text{s}^{-2}$.
કાર્યનું પારિમાણિક સૂત્ર: $[M^1 L^2 T^{-2}]$.
રૂપાંતરણ: $1 \text{ Joule} = 10^7 \text{ erg}$.
કાર્ય/ઊર્જાના વ્યવહારુ એકમો:
જૂલની વ્યાખ્યા: જ્યારે $1 \text{ Newton}$ નું બળ કોઈ પદાર્થને બળની દિશામાં $1 \text{ metre}$ જેટલું સ્થાનાંતરિત કરે,ત્યારે થયેલ કાર્યને $1 \text{ Joule}$ કહેવાય છે.
$1 \text{ Joule} = 1 \text{ N} \cdot \text{m} = 1 \text{ kg} \cdot \text{m}^2 \cdot \text{s}^{-2}$.
કાર્યનો $CGS$ એકમ અર્ગ (erg) છે.
અર્ગની વ્યાખ્યા: જ્યારે $1 \text{ dyne}$ નું બળ કોઈ પદાર્થને બળની દિશામાં $1 \text{ cm}$ જેટલું સ્થાનાંતરિત કરે,ત્યારે થયેલ કાર્યને $1 \text{ erg}$ કહેવાય છે.
$1 \text{ erg} = 1 \text{ dyne} \cdot \text{cm} = 1 \text{ g} \cdot \text{cm}^2 \cdot \text{s}^{-2}$.
કાર્યનું પારિમાણિક સૂત્ર: $[M^1 L^2 T^{-2}]$.
રૂપાંતરણ: $1 \text{ Joule} = 10^7 \text{ erg}$.
કાર્ય/ઊર્જાના વ્યવહારુ એકમો:
| અર્ગ (erg) | $10^{-7} \text{ J}$ |
| ઇલેક્ટ્રોન વોલ્ટ (eV) | $1.6 \times 10^{-19} \text{ J}$ |
| કેલરી (cal) | $4.186 \text{ J}$ |
| કિલોવોટ અવર (kWh) | $3.6 \times 10^6 \text{ J}$ |
Explore More
Similar Questions
મુંબઈને વાર્ષિક $1.4 \times 10^{12} \, L$ પાણીની જરૂર છે. તેનો અસરકારક સપાટી વિસ્તાર $600 \, km^2$ છે અને ત્યાં વાર્ષિક સરેરાશ $2.4 \, m$ વરસાદ પડે છે. જો આ વરસાદી પાણીના $10 \%$ નું સંરક્ષણ કરવામાં આવે,તો તે આશરે કેટલું પૂરું પાડશે?
MediumKVPY 2019
View Solutionયોગ્ય જોડ પસંદ કરો:
યાદી-$I$ યાદી-$II$ $(i)$ ક્યુરી $(A)$ $MLT^{-2}$ $(ii)$ પ્રકાશ વર્ષ $(B)$ $M$ $(iii)$ ડાયઇલેક્ટ્રિક સ્ટ્રેન્થ $(C)$ પરિમાણરહિત $(iv)$ પરમાણુ ભાર $(D)$ $T$ $(v)$ ડેસિબલ $(E)$ $ML^2T^{-2}$ $(F)$ $MT^{-3}$ $(G)$ $T^{-1}$ $(H)$ $L$ $(I)$ $MLT^{-3}I^{-1}$ $(J)$ $LT^{-1}$
| યાદી-$I$ | યાદી-$II$ |
|---|---|
| $(i)$ ક્યુરી | $(A)$ $MLT^{-2}$ |
| $(ii)$ પ્રકાશ વર્ષ | $(B)$ $M$ |
| $(iii)$ ડાયઇલેક્ટ્રિક સ્ટ્રેન્થ | $(C)$ પરિમાણરહિત |
| $(iv)$ પરમાણુ ભાર | $(D)$ $T$ |
| $(v)$ ડેસિબલ | $(E)$ $ML^2T^{-2}$ |
| $(F)$ $MT^{-3}$ | |
| $(G)$ $T^{-1}$ | |
| $(H)$ $L$ | |
| $(I)$ $MLT^{-3}I^{-1}$ | |
| $(J)$ $LT^{-1}$ |
MediumIIT 1992
View Solution$Pascal-Second$ એ કોનું પરિમાણ ધરાવે છે?
Medium
View Solutionયાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.
યાદી-$I$ યાદી-$II$ $(A)$ સ્નિગ્ધતાનો ગુણાંક $(I)$ $[ML^0T^{-3}]$ $(B)$ તરંગની તીવ્રતા $(II)$ $[ML^{-2}T^{-2}]$ $(C)$ દબાણ પ્રચલન $(III)$ $[M^{-1}LT^2]$ $(D)$ સંકોચનીયતા $(IV)$ $[ML^{-1}T^{-1}]$
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
| યાદી-$I$ | યાદી-$II$ |
| $(A)$ સ્નિગ્ધતાનો ગુણાંક | $(I)$ $[ML^0T^{-3}]$ |
| $(B)$ તરંગની તીવ્રતા | $(II)$ $[ML^{-2}T^{-2}]$ |
| $(C)$ દબાણ પ્રચલન | $(III)$ $[M^{-1}LT^2]$ |
| $(D)$ સંકોચનીયતા | $(IV)$ $[ML^{-1}T^{-1}]$ |
વિજ્ઞાનમાં જેમ સચોટ માપન જરૂરી છે,તેમ સામાન્ય વિચારો અને અવલોકનોનો ઉપયોગ કરીને જથ્થાનો અંદાજ કાઢવો પણ એટલો જ મહત્વનો છે. નીચેનાનો અંદાજ કાઢવા માટેની રીતો વિચારો (જ્યાં અંદાજ મેળવવો મુશ્કેલ હોય,ત્યાં જથ્થાની ઉપરની મર્યાદા મેળવવાનો પ્રયાસ કરો):
$(a)$ ચોમાસા દરમિયાન ભારત પર વરસાદ લાવતા વાદળોનું કુલ દળ.
$(b)$ હાથીનું દળ.
$(c)$ વાવાઝોડા દરમિયાન પવનની ગતિ.
$(d)$ તમારા માથા પરના વાળની સંખ્યા.
$(e)$ તમારા વર્ગખંડમાં હવામાં રહેલા અણુઓની સંખ્યા.
$(a)$ ચોમાસા દરમિયાન ભારત પર વરસાદ લાવતા વાદળોનું કુલ દળ.
$(b)$ હાથીનું દળ.
$(c)$ વાવાઝોડા દરમિયાન પવનની ગતિ.
$(d)$ તમારા માથા પરના વાળની સંખ્યા.
$(e)$ તમારા વર્ગખંડમાં હવામાં રહેલા અણુઓની સંખ્યા.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo