યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,સ્લિટ્સ $0.2 \text{ mm}$ ના અંતરે છે અને પડદો $2.0 \text{ m}$ દૂર રાખવામાં આવ્યો છે। મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકા અને ત્રીજી પ્રકાશિત શલાકા વચ્ચેનું અંતર $1.5 \text{ cm}$ માપવામાં આવે છે। પ્રયોગમાં વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ નક્કી કરો।

વિધાન: યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,બે સ્લિટ્સ એકબીજાથી $d$ અંતરે છે. સ્લિટ્સથી $D$ અંતરે રહેલા પડદા પર વ્યતિકરણ ભાત જોવા મળે છે. પડદા પરના એક બિંદુએ જે સીધું એક સ્લિટની સામે છે,ત્યાં અપ્રકાશિત શલાકા (dark fringe) જોવા મળે છે. તો,તરંગની તરંગલંબાઈ એ બે સ્લિટ્સ વચ્ચેના અંતરના વર્ગના સમપ્રમાણમાં છે.
કારણ: અપ્રકાશિત શલાકા માટે તીવ્રતા શૂન્ય હોય છે.

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર સમય સાથે $d(t) = d_{0} + a_{0} \sin \omega t$ મુજબ બદલાય છે; જ્યાં $d_{0}$,$\omega$ અને $a_{0}$ અચળાંકો છે. સમય જતાં મળતી સૌથી મોટી ફ્રિન્જ વિડ્થ અને સૌથી નાની ફ્રિન્જ વિડ્થ વચ્ચેનો તફાવત નીચે મુજબ છે:

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં એકરંગી પ્રકાશના સ્ત્રોતનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. પડદા પર રચાતી વ્યતિકરણની ભાતનો આકાર કેવો હોય છે?

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,દૂરના પડદા પર રચાતી ફ્રિન્જની કોણીય પહોળાઈ $1^{\circ}$ છે. વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ $6280 \; \mathring{A}$ છે. બે સુસંબદ્ધ ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર $...........\,mm$ છે.

જ્યારે સોડિયમ પ્રકાશને બદલે જાંબલી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે વ્યતિકરણ ભાત પર શું અસર થાય છે?