ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $(g)$ નક્કી કરવાના સાદા લોલકના પ્રયોગમાં, $20$ દોલનો માટેનો સમય $1\,s$ લઘુત્તમ માપ ધરાવતી ઘડિયાળનો ઉપયોગ કરીને માપવામાં આવે છે। માપવામાં આવેલા સમયનું સરેરાશ મૂલ્ય $30\,s$ મળે છે। લોલકની લંબાઈ $1\,mm$ લઘુત્તમ માપ ધરાવતી મીટર સ્કેલનો ઉપયોગ કરીને માપવામાં આવે છે અને તેનું મૂલ્ય $55.0\,cm$ મળે છે। $g$ ના નિર્ધારણમાં થતી પ્રતિશત ત્રુટિ આશરે ........... $\%$ છે.

સરવાળા અથવા તફાવતની ત્રુટિ સમજાવો.

ઇન્ટરનેશનલ એવોગાડ્રો કોઓર્ડિનેશન પ્રોજેક્ટે સ્ફટિકીય સ્વરૂપમાં સિલિકોનનો ઉપયોગ કરીને વિશ્વનો સૌથી સંપૂર્ણ ગોળો બનાવ્યો છે. ગોળાનો વ્યાસ $9.4 \,cm$ છે અને તેમાં $0.2 \,nm$ ની અનિશ્ચિતતા છે. સ્ફટિકોમાં પરમાણુઓ $a$ બાજુવાળા સમઘનમાં ગોઠવાયેલા છે. બાજુ $2 \times 10^{-9}$ ની સાપેક્ષ ત્રુટિ સાથે માપવામાં આવે છે,અને દરેક સમઘનમાં $8$ પરમાણુઓ છે. તો,ગોળાના દળમાં સાપેક્ષ ત્રુટિ કોની નજીક છે? (ધારો કે સિલિકોનનું મોલર દળ અને એવોગાડ્રો આંક ચોકસાઈથી જાણીતા છે)

સાદા લોલકનો આવર્તકાળ $T = 2 \pi \sqrt{\frac{\ell}{g}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. લોલકની લંબાઈનું માપેલ મૂલ્ય $10 \ cm$ છે જે $1 \ mm$ ની ચોકસાઈ સાથે જાણીતું છે. $1 \ s$ ના રિઝોલ્યુશનવાળી ઘડિયાળનો ઉપયોગ કરીને લોલકના $200$ દોલનો માટેનો સમય $100 \ s$ માલૂમ પડે છે. આ લોલકનો ઉપયોગ કરીને $g$ ના નિર્ધારણમાં ટકાવારી ચોકસાઈ $x$ છે. $x$ નું નજીકનું પૂર્ણાંક મૂલ્ય ...........$\%$ છે.

અવરોધ $R = \frac{V}{I}$ છે,જ્યાં $V = (50 \pm 2) \; V$ અને $I = (20 \pm 0.2) \; A$ છે. $R$ માં પ્રતિશત ત્રુટિ $x\%$ છે. $x$ નું નજીકના પૂર્ણાંકમાં મૂલ્ય ......... છે.

એક લોલકના $20$ દોલનો માટેનો સમય $t_1 = 39.6\, s$,$t_2 = 39.9\, s$ અને $t_3 = 39.5\, s$ તરીકે માપવામાં આવે છે. માપનમાં ચોકસાઈ (precision) કેટલી છે? માપનની સચોટતા (accuracy) કેટલી છે?