જો માઇક્રોસ્કોપનું ન્યુમેરિકલ એપર્ચર $(NA)$ વધારવામાં આવે,તો તેનું:

ધારો કે એક તારામાંથી $6000\,\mathring{A}$ તરંગલંબાઇનો પ્રકાશ આવે છે. $100\,\text{inch}$ વ્યાસ ધરાવતા ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ માટે વિભેદન સીમા (limit of resolution) કેટલી હશે?

એક ટેલિસ્કોપના ઑબ્જેક્ટિવનો વ્યાસ $10 \, cm$ છે અને તેનાથી $1 \, km$ દૂર બે વસ્તુઓ છે. આ બે વસ્તુઓ વચ્ચેનું લઘુતમ અંતર કેટલું હોવું જોઈએ કે જેથી કરીને આ ટેલિસ્કોપ વડે બંનેના પ્રતિબિંબ છૂટા જણાય? પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $5000 \, \mathring{A}$ છે.

માઇક્રોસ્કોપની વિભેદન શક્તિ (Resolving power) શેના પર આધાર રાખે છે?

એક કાળા કાગળ પર $1 \, mm$ ના અંતરે બે સફેદ ટપકાં છે. તેમને નરી આંખે જોવામાં આવે છે. જો આંખના લેન્સનો વ્યાસ $3 \, mm$ હોય,તો આ ટપકાં અને આંખ વચ્ચેનું મહત્તમ અંતર કેટલું હોવું જોઈએ જેથી તેમને અલગ જોઈ શકાય ($, m$ માં)? પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $500 \, nm$ છે.

વિધાન $(A):$ ટેલિસ્કોપની વિભેદન શક્તિ (resolving power) વધારવા માટે,ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સનું એપર્ચર $(a)$ મોટું હોવું જોઈએ.
કારણ $(R):$ ટેલિસ્કોપની વિભેદન શક્તિ $\frac{2 a }{1.22 \lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.