ઈંડાના અર્ધપારગમ્ય પટલને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના તેની સખત કેલ્શિયમ કાર્બોનેટની સપાટીને કેવી રીતે દૂર કરી શકાય? શું આ ઈંડાને તેના આકારને વિકૃત કર્યા વિના સાંકડી ગરદનવાળી બોટલમાં દાખલ કરી શકાય? તેમાં સામેલ પ્રક્રિયા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ જ્યારે ઈંડાને મંદ ખનિજ એસિડના દ્રાવણમાં (પ્રાધાન્યતઃ મંદ $HCl$ દ્રાવણ) મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે ઈંડાનું સખત બાહ્ય $CaCO_3$ પડ ઓગળી જાય છે અને તેના અર્ધપારગમ્ય પટલને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના દૂર થાય છે.
$(ii)$ હા,આ ઈંડાને તેના આકારને વિકૃત કર્યા વિના સાંકડી ગરદનવાળી બોટલમાં દાખલ કરી શકાય છે. આ પ્રક્રિયા આસૃતિ (osmosis) ની ઘટના પર આધારિત છે:
$1.$ ઈંડાનું કવચ દૂર કરવા માટે તેને ખનિજ એસિડના દ્રાવણમાં મૂકવામાં આવે છે.
$2.$ ત્યારબાદ ઈંડાને અતિસાંદ્ર (hypertonic) દ્રાવણમાં મૂકવામાં આવે છે. આસૃતિને કારણે,પાણી ઈંડામાંથી બહાર નીકળી જાય છે,જેનાથી તે સંકોચાઈ જાય છે અને તેનું કદ ઘટે છે.
$3.$ ઈંડું સંકોચાઈ ગયું હોવાથી,તેને હવે સાંકડી ગરદનવાળી બોટલમાં સરળતાથી દાખલ કરી શકાય છે.
$4.$ એકવાર અંદર ગયા પછી,બોટલમાં અલ્પસાંદ્ર (hypotonic) દ્રાવણ ઉમેરવામાં આવે છે. અંતઃઆસૃતિ (endosmosis) ને કારણે,પાણી ઈંડામાં પ્રવેશ કરે છે અને તે તેનો મૂળ આકાર પાછો મેળવે છે.

Explore More

Similar Questions

જો $20 \ g$ દ્રાવ્યને $500 \ mL$ પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે અને $15 \ ^oC$ તાપમાને દ્રાવણનું અભિસરણ દબાણ $600 \ mm$ $Hg$ માલૂમ પડે,તો દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ કેટલું હશે?

યુરિયાનું $0.6\%$ દ્રાવણ (આણ્વીય દળ $= 60$) કોની સાથે આઈસોટોનિક (સમઅભિસારી) હશે?

જ્યારે કિસમિસને પાણીમાં રાખવામાં આવે છે,ત્યારે તે ફૂલી જાય છે. આ ઘટનાનું નામ આપો અને આકૃતિની મદદથી સમજાવો. આ ઘટનાના ત્રણ ઉપયોગો જણાવો.

જો $273 \ K$ તાપમાને દ્રાવણનું અભિસરણ દબાણ $2 \ atm$ હોય,તો $546 \ K$ તાપમાને અભિસરણ દબાણ ........... $atm$ થશે.

નીચેનામાંથી કયું દ્રાવણનું આઈસોટોનિક (isotonic) જોડ છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo