નીચે કેટલાક સામાન્ય વાયુઓની ઓરડાના તાપમાને મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્માના અવલોકનો આપેલા છે.
વાયુ મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા $(C_v)$ $(cal\, mol^{-1}\, K^{-1})$
હાઇડ્રોજન $4.87$
નાઇટ્રોજન $4.97$
ઓક્સિજન $5.02$
નાઇટ્રિક ઓક્સાઇડ $4.99$
કાર્બન મોનોક્સાઇડ $5.01$
ક્લોરિન $6.17$

આ વાયુઓની માપવામાં આવેલી મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા એક-પરમાણ્વિક વાયુઓ કરતા નોંધપાત્ર રીતે અલગ છે. સામાન્ય રીતે,એક-પરમાણ્વિક વાયુની મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા $2.92 \; cal/mol\; K$ હોય છે. આ તફાવત સમજાવો. ક્લોરિન માટે બાકીના વાયુઓ કરતા થોડું વધારે મૂલ્ય છે તેના પરથી તમે શું તારણ કાઢી શકો છો?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કોષ્ટકમાં દર્શાવેલ વાયુઓ દ્વિ-પરમાણ્વિક છે. સ્થાનાંતરિત (translational) સ્વતંત્રતાના અંશો ઉપરાંત,તેઓ પરિભ્રમણ (rotational) સ્વતંત્રતાના અંશો પણ ધરાવે છે.
વાયુને આપવામાં આવતી ઉષ્મા આ તમામ ગતિના પ્રકારોની સરેરાશ ઉર્જામાં વધારો કરે છે. પરિણામે,દ્વિ-પરમાણ્વિક વાયુઓની મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા એક-પરમાણ્વિક વાયુઓ કરતા વધારે હોય છે.
જો માત્ર સ્થાનાંતરિત અને પરિભ્રમણ ગતિને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે,તો દ્વિ-પરમાણ્વિક વાયુની સૈદ્ધાંતિક મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા $C_v = \frac{5}{2} R$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$R \approx 1.98 \; cal\, mol^{-1}\, K^{-1}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $C_v = 2.5 \times 1.98 = 4.95 \; cal\, mol^{-1}\, K^{-1}$ મળે છે.
કોષ્ટકમાંના મોટાભાગના વાયુઓ $4.95 \; cal\, mol^{-1}\, K^{-1}$ ની નજીકના મૂલ્યો દર્શાવે છે. જો કે,ક્લોરિનનું મૂલ્ય નોંધપાત્ર રીતે વધારે $(6.17 \; cal\, mol^{-1}\, K^{-1})$ છે. આ સૂચવે છે કે ઓરડાના તાપમાને,ક્લોરિનના અણુઓ સ્થાનાંતરિત અને પરિભ્રમણ ગતિ ઉપરાંત કંપન (vibrational) સ્વતંત્રતાના અંશો પણ ધરાવે છે,જે કુલ આંતરિક ઉર્જામાં ફાળો આપે છે અને તેથી મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મામાં વધારો કરે છે.

Explore More

Similar Questions

$3 \, moles$ આદર્શ વાયુનું તાપમાન અચળ દબાણે $30^{\circ} C$ થી $35^{\circ} C$ સુધી વધારવા માટે $105 \, cal$ ઉષ્માની જરૂર પડે છે. અચળ કદ પર તે જ વાયુનું તાપમાન ($60^{\circ} C$ થી $65^{\circ} C$) સુધી વધારવા માટે જરૂરી ઉષ્મા ($cal$ માં) ........ છે $(\gamma = \frac{C_p}{C_v} = 1.4)$.

આદર્શ વાયુની વિશિષ્ટ ઉષ્મા એ...

એક વાયુ માટે $C_P$ અને $C_V$ ના મૂલ્યો ત્રણ અલગ-અલગ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા માપવામાં આવ્યા છે. એકમ $\text{cal/g mol-K}$ છે. કયો સેટ સૌથી વધુ વિશ્વસનીય છે?

હાઇડ્રોજન વાયુ માટે $C_p - C_v = a$ અને ઓક્સિજન વાયુ માટે $C_p - C_v = b$ છે. તો $a$ અને $b$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચેનામાંથી કયો છે?

બહુપરમાણ્વીય વાયુ માટે $\gamma$ નું મૂલ્ય લખો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo