મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સની બે વ્યાખ્યાઓ આપો, તેના એકમો જણાવો અને તે કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે તે લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે કોઈલ-$1$ માંથી $I_{1}$ પ્રવાહ વહે ત્યારે કોઈલ-$2$ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\Phi_{2} = M_{21} I_{1}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જો $I_{1} = 1 \text{ એકમ}$ લેવામાં આવે, તો $\Phi_{2} = M_{21}$ મળે છે. આમ, "બીજી કોઈલમાંથી પસાર થતા એકમ પ્રવાહ દીઠ એક કોઈલ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સને તે તંત્રનું મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સ કહેવામાં આવે છે."
કોઈલ-$2$ માં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત emf $\varepsilon_{2} = -M_{21} \frac{dI_{1}}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યારે $\frac{dI_{1}}{dt} = 1 \text{ એકમ}$ હોય, ત્યારે $\varepsilon_{2} = M_{21}$ મળે છે. આમ, "બીજી કોઈલમાં પ્રવાહના ફેરફારના એકમ દરને કારણે એક કોઈલમાં ઉત્પન્ન થતા મ્યુચ્યુઅલ emf ને તે તંત્રનું મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સ કહેવામાં આવે છે."
મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સનો $SI$ એકમ હેનરી $(H)$ છે, જ્યાં $1 \text{ H} = 1 \text{ Wb A}^{-1} = 1 \text{ V s A}^{-1}$.
મ્યુચ્યુઅલ ઇન્ડક્ટન્સનું મૂલ્ય નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$(1)$ કોઈલનો આકાર અને કદ.
$(2)$ કોઈલમાં આંટાઓની સંખ્યા.
$(3)$ બે કોઈલ વચ્ચેનું અંતર.
$(4)$ કોઈલનું સાપેક્ષ અભિગમ (ઝુકાવનો ખૂણો).
$(5)$ જે કોર મટીરીયલ પર કોઈલ વીંટાળેલી હોય તેની ચુંબકીય પરમીએબિલિટી.

Explore More

Similar Questions

$1\, cm$ ત્રિજ્યા અને $100$ આંટા ધરાવતું એક ગૂંચળું $5\, cm$ ત્રિજ્યા અને $5\, turns/cm$ ધરાવતા લાંબા સોલેનોઇડની મધ્યમાં, સોલેનોઇડની અક્ષને સમાંતર મૂકવામાં આવે છે। મિલિહેનરીમાં અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ કેટલું હશે?

$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતું એક ગૂંચળું બીજા ગૂંચળા (જેની ત્રિજ્યા $R$ છે અને તેમાંથી વહેતો પ્રવાહ બદલાય છે) પર એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે જેથી તેમના કેન્દ્રો એકબીજા પર સંપાત થાય. $(R \gg r)$ જો બંને ગૂંચળા એક જ સમતલમાં હોય,તો તેમની વચ્ચેનું અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ (mutual inductance) કોના પ્રમાણમાં છે?

પાસે-પાસે રહેલા ગૂંચળાઓની જોડનું અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ (mutual inductance) $2 \text{H}$ છે. જો એક ગૂંચળામાં વિદ્યુતપ્રવાહ $0 \text{A}$ થી બદલાઈને $0.15 \text{s}$ માં $30 \text{A}$ થાય,તો બીજા ગૂંચળા સાથે સંકળાયેલ ફ્લક્સમાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે ($\text{ Wb}$ માં)?

પાસપાસે રહેલા ગૂંચળાઓની જોડીનું અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ $1.5 \ H$ છે. જો એક ગૂંચળામાં પ્રવાહ $0.5 \ s$ માં $0$ થી $20 \ A$ બદલાય,તો બીજા ગૂંચળા સાથે સંકળાયેલ ફ્લક્સમાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે ($Wb$ માં)?

બે કોઈલ $P$ અને $Q$ એકબીજાની નજીક રાખવામાં આવી છે. જ્યારે કોઈલ $P$ માંથી કોઈ પ્રવાહ વહેતો નથી અને કોઈલ $Q$ માં પ્રવાહ $10 \ A/s$ ના દરે વધે છે,ત્યારે કોઈલ $P$ માં ઉદ્ભવતું e.m.f. $15 \ mV$ છે. જ્યારે કોઈલ $Q$ માં કોઈ પ્રવાહ નથી અને કોઈલ $P$ માંથી $1.8 \ A$ નો પ્રવાહ વહે છે,ત્યારે કોઈલ $Q$ સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ કેટલું હશે ($mWb$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo