ડાયનાઇટ્રોજન $(N_{2})$ ની બનાવટની પદ્ધતિઓ વર્ણવો.

(N/A) $(I)$ વ્યાવસાયિક બનાવટ: વ્યાવસાયિક રીતે ડાયનાઇટ્રોજન હવાનું પ્રવાહીકરણ અને વિભાગીય નિસ્યંદન દ્વારા મેળવવામાં આવે છે. પ્રવાહી ડાયનાઇટ્રોજન (ઉત્કલન બિંદુ $77.2 \ K$) પહેલા નિસ્યંદિત થાય છે,જ્યારે પ્રવાહી ઓક્સિજન (ઉત્કલન બિંદુ $90 \ K$) પાછળ રહી જાય છે.
$(II)$ પ્રયોગશાળામાં બનાવટ: પ્રયોગશાળામાં,ડાયનાઇટ્રોજન એમોનિયમ ક્લોરાઇડના જલીય દ્રાવણની સોડિયમ નાઇટ્રાઇટ સાથે પ્રક્રિયા કરીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.
$NH_{4}Cl_{(aq)} + NaNO_{2(aq)} \rightarrow NaCl_{(aq)} + N_{2(g)} + 2H_{2}O_{(l)}$
આ પ્રક્રિયામાં અલ્પ માત્રામાં $NO$ અને $HNO_{3}$ પણ બને છે; આ અશુદ્ધિઓને પોટેશિયમ ડાયક્રોમેટ ધરાવતા જલીય સલ્ફ્યુરિક એસિડમાંથી વાયુને પસાર કરીને દૂર કરી શકાય છે.
$(III)$ ઉષ્મીય વિઘટન દ્વારા: એમોનિયમ ડાયક્રોમેટ અને ધાતુના એઝાઇડ્સ જેવા કે $Ba(N_{3})_{2}$ અથવા $NaN_{3}$ ના ઉષ્મીય વિઘટનથી નાઇટ્રોજન મળે છે.
$(NH_{4})_{2}Cr_{2}O_{7} \xrightarrow{\Delta} N_{2} + 4H_{2}O + Cr_{2}O_{3}$
$Ba(N_{3})_{2} \xrightarrow{\Delta} Ba + 3N_{2(g)}$
$2NaN_{3} \xrightarrow{\Delta} 2Na + 3N_{2(g)}$
ધાતુના એઝાઇડ્સમાંથી ખૂબ જ શુદ્ધ ડાયનાઇટ્રોજન મેળવવામાં આવે છે.