ઉષ્મા વાહકતાની વ્યાખ્યા આપો. તેનો $SI$ એકમ અને પારિમાણિક સૂત્ર પણ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઉષ્મા વાહકતા $(k)$ એટલે પદાર્થના એકમ ક્ષેત્રફળમાંથી,એકમ જાડાઈ દીઠ અને એકમ તાપમાનના તફાવત માટે પસાર થતી ઉષ્માનો દર.
તેનું સૂત્ર: $Q = \frac{kA(T_1 - T_2)t}{d}$ છે,જ્યાં $Q$ એ સ્થાનાંતરિત ઉષ્મા છે,$A$ એ ક્ષેત્રફળ છે,$d$ એ જાડાઈ છે,અને $(T_1 - T_2)$ એ તાપમાનનો તફાવત છે.
$k$ માટે સૂત્ર: $k = \frac{Qd}{A(T_1 - T_2)t}$.
$SI$ એકમ: ઉષ્માનો એકમ જૂલ $(J)$,ક્ષેત્રફળનો $m^2$,જાડાઈનો $m$,તાપમાનનો કેલ્વિન $(K)$ અને સમયનો સેકન્ડ $(s)$ છે. તેથી,એકમ $\frac{J \cdot m}{m^2 \cdot K \cdot s} = W \cdot m^{-1} \cdot K^{-1}$ થાય છે.
પારિમાણિક સૂત્ર: $Q$ એ ઉર્જા $([ML^2T^{-2}])$ છે,$d$ એ લંબાઈ $([L])$ છે,$A$ એ ક્ષેત્રફળ $([L^2])$ છે,$\Delta T$ એ તાપમાન $([K])$ છે,અને $t$ એ સમય $([T])$ છે:
$k = \frac{[ML^2T^{-2}][L]}{[L^2][K][T]} = [MLT^{-3}K^{-1}]$.

Explore More

Similar Questions

એક લાંબો ધાતુનો સળિયો સ્થાયી અવસ્થામાં તેના એક છેડાથી બીજા છેડા સુધી ઉષ્માનું વહન કરે છે. ગરમ છેડાથી સળિયાની લંબાઈ $x$ સાથે તાપમાન $\theta$ માં થતો ફેરફાર નીચેનામાંથી કઈ આકૃતિ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવવામાં આવ્યો છે?

$1.0 \ m$ લંબાઈ અને $100 \ cm^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા ધાતુના સળિયાનો એક છેડો $100^{\circ}C$ તાપમાને રાખવામાં આવે છે. જો સળિયાનો બીજો છેડો $0^{\circ}C$ તાપમાને રાખવામાં આવે,તો પ્રતિ મિનિટ સળિયામાંથી પસાર થતી ઉષ્માનો જથ્થો કેટલો હશે? (સળિયાના દ્રવ્યનો ઉષ્મા વાહકતા ગુણાંક = $100 \ W/m-K$)

એક સમાન લંબચોરસ ધાતુની પ્લેટની જાડાઈ $5 \ mm$ છે અને દરેક સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $5 \ cm^2$ છે. સ્થાયી અવસ્થામાં,પ્લેટની બે સપાટીઓ વચ્ચેનો તાપમાનનો તફાવત $14^{\circ} C$ છે. જો એક સેકન્ડમાં એક સપાટીથી બીજી સપાટી પર વહેતી ઉષ્મા $42 \ J$ હોય,તો ધાતુની ઉષ્મીય વાહકતા કેટલી હશે?

એક નળાકાર ધાતુનો સળિયો તેના બે છેડાઓ પર બે ઉષ્માના રિઝર્વર સાથે ઉષ્મીય સંપર્કમાં છે અને $t$ સમયમાં $Q$ જેટલી ઉષ્માનું વહન કરે છે. આ ધાતુના સળિયાને ઓગાળીને મૂળ સળિયાની અડધી ત્રિજ્યા ધરાવતો નવો સળિયો બનાવવામાં આવે છે. જ્યારે આ નવા સળિયાને તે જ બે રિઝર્વર સાથે $t$ સમય માટે ઉષ્મીય સંપર્કમાં રાખવામાં આવે,ત્યારે તે કેટલા પ્રમાણમાં ઉષ્માનું વહન કરશે?

Difficult
View Solution

$A$ જેટલું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા એક ઊંડા લંબચોરસ તળાવમાં પાણી (ઘનતા $=\rho$,વિશિષ્ટ ઉષ્મા ધારિતા $=s$) ભરેલું છે,જે એવા વિસ્તારમાં આવેલું છે જ્યાં બહારના હવાનું તાપમાન $-26^{\circ}C$ જેટલું સ્થિર છે. કોઈ ચોક્કસ સમયે આ તળાવમાં બનેલા બરફના સ્તરની જાડાઈ $x$ છે. જો બરફની ઉષ્મા વાહકતા $K$ અને ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $L$ હોય,તો આ સમયે બરફના સ્તરની જાડાઈમાં થતો વધારો નીચેનામાંથી કયો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo