ઉષ્મા વાહકતાની વ્યાખ્યા આપો. તેનો $SI$ એકમ અને પારિમાણિક સૂત્ર પણ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઉષ્મા વાહકતા $(k)$ એટલે પદાર્થના એકમ ક્ષેત્રફળમાંથી,એકમ જાડાઈ દીઠ અને એકમ તાપમાનના તફાવત માટે પસાર થતી ઉષ્માનો દર.
તેનું સૂત્ર: $Q = \frac{kA(T_1 - T_2)t}{d}$ છે,જ્યાં $Q$ એ સ્થાનાંતરિત ઉષ્મા છે,$A$ એ ક્ષેત્રફળ છે,$d$ એ જાડાઈ છે,અને $(T_1 - T_2)$ એ તાપમાનનો તફાવત છે.
$k$ માટે સૂત્ર: $k = \frac{Qd}{A(T_1 - T_2)t}$.
$SI$ એકમ: ઉષ્માનો એકમ જૂલ $(J)$,ક્ષેત્રફળનો $m^2$,જાડાઈનો $m$,તાપમાનનો કેલ્વિન $(K)$ અને સમયનો સેકન્ડ $(s)$ છે. તેથી,એકમ $\frac{J \cdot m}{m^2 \cdot K \cdot s} = W \cdot m^{-1} \cdot K^{-1}$ થાય છે.
પારિમાણિક સૂત્ર: $Q$ એ ઉર્જા $([ML^2T^{-2}])$ છે,$d$ એ લંબાઈ $([L])$ છે,$A$ એ ક્ષેત્રફળ $([L^2])$ છે,$\Delta T$ એ તાપમાન $([K])$ છે,અને $t$ એ સમય $([T])$ છે:
$k = \frac{[ML^2T^{-2}][L]}{[L^2][K][T]} = [MLT^{-3}K^{-1}]$.

Explore More

Similar Questions

એક ધાતુની પ્લેટની જાડાઈ $0.4 \ cm$ છે. તેની બે સપાટીઓ વચ્ચેનો તાપમાનનો તફાવત $20^{\circ}C$ છે. $5 \ cm^2$ ક્ષેત્રફળમાંથી દર સેકન્ડે વહેતી ઉષ્માનો જથ્થો $50 \ \text{calories}$ છે. $CGS$ પદ્ધતિમાં,ઉષ્મા વાહકતાનો ગુણાંક કેટલો હશે?

સમાન દ્રવ્ય અને સમાન આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા પરંતુ $10\, cm, 20\, cm$ અને $30\, cm$ લંબાઈના ત્રણ સળિયા આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ જોડાયેલા છે. જંકશનનું તાપમાન ......... $^oC$ છે.

Difficult
View Solution

$L$ લંબાઈ અને $A$ સમાન આડછેદ ધરાવતા સળિયાના બે છેડાઓને $T_1$ અને $T_2$ $(T_1 > T_2)$ તાપમાને રાખવામાં આવે છે. સ્થાયી અવસ્થામાં સળિયામાંથી થતા ઉષ્મા વહનના દર,$\frac{dQ}{dt}$,નું સૂત્ર શું છે?

$60 \text{ cm}$ ની ધાર ધરાવતા બંધ સમઘન બોક્સની દીવાલો $1 \text{ mm}$ જાડાઈ અને $4 \times 10^{-4} \text{ cal s}^{-1} \text{ cm}^{-1} {}^{\circ}\text{C}^{-1}$ ઉષ્મા વાહકતા ધરાવતા પદાર્થની બનેલી છે. બોક્સની અંદર મૂકવામાં આવેલ હીટર દ્વારા બોક્સના અંદરના ભાગને બહારના તાપમાન કરતા $1000^{\circ}\text{C}$ જેટલું ઊંચું રાખવામાં આવે છે,જે $400 \text{ V}$ $DC$ સપ્લાય સાથે જોડાયેલ છે. હીટરનો અવરોધ કેટલો હશે ($Omega$ માં)?

$40\, cm$ લંબાઈ ધરાવતા સળિયા $A$ ના બે છેડાઓ વચ્ચે તાપમાનનો તફાવત $80^\circ C$ છે. $60\, cm$ લંબાઈ ધરાવતા બીજા સળિયા $B$ ના બે છેડાઓ વચ્ચે તાપમાનનો તફાવત $90^\circ C$ છે. બંને સળિયાના આડછેદનું ક્ષેત્રફળ સમાન છે. જો ઉષ્માના વહનનો દર સમાન હોય,તો તેમની ઉષ્મીય વાહકતાનો ગુણોત્તર $(K_A : K_B)$ કેટલો થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo