$8 \, cm$ લંબાઈનો રેખાખંડ $AB$ દોરો. $A$ ને કેન્દ્ર લઈને $4 \, cm$ ત્રિજ્યાનું વર્તુળ દોરો અને $B$ ને કેન્દ્ર લઈને $3 \, cm$ ત્રિજ્યાનું બીજું વર્તુળ દોરો. દરેક વર્તુળ માટે બીજા વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી સ્પર્શકોની રચના કરો. આ રચનાની યથાર્થતા પણ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલા વર્તુળો પર સ્પર્શકો નીચે મુજબ દોરી શકાય છે:
$1.$ $8 \, cm$ લંબાઈનો રેખાખંડ $AB$ દોરો. $A$ અને $B$ ને કેન્દ્ર લઈને અનુક્રમે $4 \, cm$ અને $3 \, cm$ ત્રિજ્યાના બે વર્તુળો દોરો.
$2.$ રેખાખંડ $AB$ નો દ્વિભાજક દોરો. ધારો કે $AB$ નું મધ્યબિંદુ $C$ છે. $C$ ને કેન્દ્ર લઈને $AC$ (અથવા $BC$) ત્રિજ્યાનું વર્તુળ દોરો,જે આપેલા વર્તુળોને બિંદુઓ $P, Q, R$ અને $S$ માં છેદશે. $BP, BQ, AS$ અને $AR$ ને જોડો. આ માંગેલા સ્પર્શકો છે.
યથાર્થતા:
આ રચનાની યથાર્થતા એ સાબિત કરીને આપી શકાય છે કે $AS$ અને $AR$ એ વર્તુળ (જેનું કેન્દ્ર $B$ અને ત્રિજ્યા $3 \, cm$ છે) ના સ્પર્શકો છે અને $BP$ અને $BQ$ એ વર્તુળ (જેનું કેન્દ્ર $A$ અને ત્રિજ્યા $4 \, cm$ છે) ના સ્પર્શકો છે. આ માટે,$AP, AQ, BS$ અને $BR$ ને જોડો.
$\angle ASB$ એ અર્ધવર્તુળમાંનો ખૂણો છે. આપણે જાણીએ છીએ કે અર્ધવર્તુળમાંનો ખૂણો કાટખૂણો હોય છે.
$\therefore \angle ASB = 90^{\circ}$
$\Rightarrow BS \perp AS$
$BS$ એ વર્તુળની ત્રિજ્યા હોવાથી,$AS$ એ વર્તુળનો સ્પર્શક હોવો જ જોઈએ. તેવી જ રીતે,$AR, BP$ અને $BQ$ એ સ્પર્શકો છે.

Explore More

Similar Questions

આ રચનાનું સમર્થન (Justification) પણ આપો:
$5\, cm$,$6\, cm$ અને $7\, cm$ બાજુઓવાળો એક ત્રિકોણ રચો અને ત્યારબાદ બીજો એવો ત્રિકોણ રચો જેની બાજુઓ પ્રથમ ત્રિકોણની અનુરૂપ બાજુઓ કરતાં $\frac{7}{5}$ ગણી હોય.

Difficult
View Solution

આપેલ ત્રિકોણ $ABC$ ને સમરૂપ હોય તેવો એક ત્રિકોણ રચો,જેની બાજુઓ ત્રિકોણ $ABC$ ની અનુરૂપ બાજુઓ કરતાં $\frac{5}{3}$ ગણી હોય (એટલે કે,પ્રમાણ માપ $\frac{5}{3}$ હોય).

$4 \, cm$,$5 \, cm$ અને $6 \, cm$ બાજુઓ ધરાવતો એક ત્રિકોણ રચો અને ત્યારબાદ તેને સમરૂપ એવો બીજો ત્રિકોણ રચો જેની બાજુઓ પ્રથમ ત્રિકોણની અનુરૂપ બાજુઓ કરતાં $\frac{2}{3}$ ગણી હોય. આ રચનાની યથાર્થતા પણ આપો.

$5\, cm$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળ પર સ્પર્શકોની જોડી દોરો જે એકબીજા સાથે $60^{\circ}$ ના ખૂણે નમેલા હોય. આ રચનાનું સમર્થન પણ આપો.

Difficult
View Solution

$7.6 \, cm$ લંબાઈનો એક રેખાખંડ દોરો અને તેને $5: 8$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરો. બંને ભાગો માપો અને રચનાની યથાર્થતા આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo