કાઉન્ટર કરંટ મિકેનિઝમ (પ્રતિપ્રવાહ ક્રિયાવિધિ) વિશે ટૂંકમાં સમજૂતી આપો.

(N/A) મૂત્રપિંડમાં કાર્યરત કાઉન્ટર કરંટ મિકેનિઝમ એ પાણીના સંરક્ષણ માટેનું મુખ્ય અનુકૂલન છે.
મૂત્રપિંડમાં બે પ્રકારની કાઉન્ટર કરંટ મિકેનિઝમ જોવા મળે છે: હેન્લેનો પાશ (Henle's loop) અને વાસા રેક્ટા (vasa recta).
હેન્લેનો પાશ એ નેફ્રોનનો $U$-આકારનો ભાગ છે. નલિકાની બે ભુજાઓમાં રુધિર વિરુદ્ધ દિશામાં વહે છે,જે પ્રતિપ્રવાહ (counter currents) ઉત્પન્ન કરે છે.
વાસા રેક્ટા એ એક સૂક્ષ્મ રુધિરકેશિકા જાળ છે જે હેન્લેના પાશને સમાંતર ગોઠવાયેલી હોય છે અને તે પણ $U$-આકારની હોય છે.
વાસા રેક્ટાની બે ભુજાઓમાં રુધિર વિરુદ્ધ દિશામાં વહે છે. પરિણામે,ઉતરતી ભુજામાં મૂત્રપિંડના મજ્જક (renal medulla) માં પ્રવેશતું રુધિર,ચડતી ભુજામાં બહાર નીકળતા રુધિરના ગાઢ સંપર્કમાં આવે છે.
કાઉન્ટર કરંટ મિકેનિઝમને કારણે આસૃતિ સાંદ્રતા (osmolarity) બાહ્યક (cortex) માં $300 \, mOsmol \, L^{-1}$ થી વધીને અંદરના મજ્જક (inner medulla) માં $1200 \, mOsmol \, L^{-1}$ સુધી પહોંચે છે.
આ સાંદ્રતા ઢાળ જાળવવામાં મદદ કરે છે,જે સંગ્રહ નલિકાઓમાંથી પાણીના સરળ વહન માટે અનુકૂળ છે.
આ ઢાળ મુખ્યત્વે $NaCl$ અને યુરિયાના વહનને કારણે સર્જાય છે.