પ્રવાહીમાં ઘન પદાર્થોના દ્રાવણના બાષ્પ દબાણની સમજૂતી આપો.
(N/A) ચોક્કસ તાપમાને પ્રવાહીઓનું બાષ્પીભવન થાય છે અને સંતુલન સ્થિતિમાં,પ્રવાહીની બાષ્પ દ્વારા પ્રવાહી કલા પર લાગતા દબાણને બાષ્પ દબાણ કહેવામાં આવે છે.
શુદ્ધ પ્રવાહીમાં,સમગ્ર સપાટી પ્રવાહીના અણુઓ દ્વારા રોકાયેલી હોય છે. જો દ્રાવક માં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરવામાં આવે,તો દ્રાવણનું બાષ્પ દબાણ માત્ર દ્રાવકને કારણે જ હોય છે.
ચોક્કસ તાપમાને દ્રાવણનું આ બાષ્પ દબાણ સમાન તાપમાને શુદ્ધ દ્રાવકના બાષ્પ દબાણ કરતા ઓછું જોવા મળે છે. દ્રાવણમાં,સપાટી પર દ્રાવ્ય અને દ્રાવક બંનેના અણુઓ હોય છે; જેના કારણે દ્રાવકના અણુઓ દ્વારા આવરી લેવાયેલી સપાટીનો અંશ ઘટે છે. પરિણામે,સપાટી પરથી બહાર નીકળતા દ્રાવકના અણુઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થાય છે,આમ,બાષ્પ દબાણ પણ ઘટે છે.
શુદ્ધ પ્રવાહીમાં,સમગ્ર સપાટી પ્રવાહીના અણુઓ દ્વારા રોકાયેલી હોય છે. જો દ્રાવક માં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ઉમેરવામાં આવે,તો દ્રાવણનું બાષ્પ દબાણ માત્ર દ્રાવકને કારણે જ હોય છે.
ચોક્કસ તાપમાને દ્રાવણનું આ બાષ્પ દબાણ સમાન તાપમાને શુદ્ધ દ્રાવકના બાષ્પ દબાણ કરતા ઓછું જોવા મળે છે. દ્રાવણમાં,સપાટી પર દ્રાવ્ય અને દ્રાવક બંનેના અણુઓ હોય છે; જેના કારણે દ્રાવકના અણુઓ દ્વારા આવરી લેવાયેલી સપાટીનો અંશ ઘટે છે. પરિણામે,સપાટી પરથી બહાર નીકળતા દ્રાવકના અણુઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થાય છે,આમ,બાષ્પ દબાણ પણ ઘટે છે.
Explore More
Similar Questions
$30 \,g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા $90 \,g$ પાણીના દ્રાવણનું $298 \,K$ તાપમાને બાષ્પદબાણ $2.8 \,kPa$ છે. ત્યારબાદ,દ્રાવણમાં $18 \,g$ પાણી ઉમેરવામાં આવે છે અને નવું બાષ્પદબાણ $298 \,K$ તાપમાને $2.9 \,kPa$ થાય છે. ગણતરી કરો:
$i$. દ્રાવ્યનું મોલર દળ
$ii$. $298 \,K$ તાપમાને પાણીનું બાષ્પદબાણ
$i$. દ્રાવ્યનું મોલર દળ
$ii$. $298 \,K$ તાપમાને પાણીનું બાષ્પદબાણ
Easy
View Solution$6 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય $(x)$ ને $100 \ g$ પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે. પરિણામી દ્રાવણના બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો $0.006$ છે. $x$ નું મોલર દળ ($g \ mol^{-1}$ માં) કેટલું છે?
$20^{\circ} C$ તાપમાને $162 \ g$ પાણીમાં $46 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવણના બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો ગણો. [અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ $= 46 \ g \ mol^{-1}$]
ચોક્કસ તાપમાને શુદ્ધ બેન્ઝીનનું બાષ્પદબાણ $0.850 \ bar$ છે. જ્યારે $0.5 \ g$ વજન ધરાવતો અબાષ્પશીલ,બિન-વિદ્યુતવિભાજ્ય ઘન પદાર્થ $39.0 \ g$ બેન્ઝીન (મોલર દળ $78 \ g \ mol^{-1}$) માં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે દ્રાવણનું બાષ્પદબાણ $0.845 \ bar$ થાય છે. તો ઘન પદાર્થનું મોલર દળ કેટલું હશે?
Medium
View Solutionશુદ્ધ $A$ નું $V.P.$: $p^o_A = 100 \, mmHg$
શુદ્ધ $B$ નું $V.P.$: $p^o_B = 150 \, mmHg$
$2 \, mol$ $A$ અને $3 \, mol$ $B$ ધરાવતા દ્રાવણનું કુલ બાષ્પ દબાણ આશરે $......... \, mmHg$ હશે.
શુદ્ધ $B$ નું $V.P.$: $p^o_B = 150 \, mmHg$
$2 \, mol$ $A$ અને $3 \, mol$ $B$ ધરાવતા દ્રાવણનું કુલ બાષ્પ દબાણ આશરે $......... \, mmHg$ હશે.
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo