આ સામાન્ય અવલોકનને સ્પષ્ટ રીતે સમજાવો: જો તમે ઝડપથી ગતિ કરતી ટ્રેનની બારીમાંથી બહાર જુઓ,તો નજીકના વૃક્ષો,ઘરો વગેરે ટ્રેનની ગતિની વિરુદ્ધ દિશામાં ઝડપથી ગતિ કરતા જણાય છે,પરંતુ દૂરની વસ્તુઓ (પહાડોની ટોચ,ચંદ્ર,તારાઓ વગેરે) સ્થિર જણાય છે. (વાસ્તવમાં,તમે જાણો છો કે તમે ગતિ કરી રહ્યા છો,તેથી આ દૂરની વસ્તુઓ તમારી સાથે ગતિ કરતી જણાય છે).

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) દ્રષ્ટિરેખા (Line of sight) એટલે પદાર્થ અને અવલોકનકારની આંખને જોડતી કાલ્પનિક રેખા.
જ્યારે આપણે ગતિ કરતી ટ્રેનમાં બેસીને નજીકની સ્થિર વસ્તુઓ જેવી કે વૃક્ષો કે ઘરોનું અવલોકન કરીએ છીએ,ત્યારે આપણે તેમની પાસેથી પસાર થઈએ છીએ તેમ આપણી આંખ પાસે આ વસ્તુઓ દ્વારા બનતો ખૂણો ખૂબ જ ઝડપથી બદલાય છે. દ્રષ્ટિરેખાની દિશામાં થતા આ ઝડપી ફેરફારને કારણે તેઓ વિરુદ્ધ દિશામાં ઝડપથી ગતિ કરતા દેખાય છે.
બીજી તરફ,પહાડોની ટોચ,ચંદ્ર અથવા તારાઓ જેવી દૂરની વસ્તુઓ માટે,અંતર એટલું વધારે હોય છે કે ટ્રેન નોંધપાત્ર અંતર કાપે તો પણ દ્રષ્ટિરેખાના ખૂણામાં થતો ફેરફાર નગણ્ય હોય છે. પરિણામે,આ વસ્તુઓ સ્થિર અથવા અવલોકનકારની સાથે ધીમેથી ગતિ કરતી જણાય છે.

Explore More

Similar Questions

એક નદી $3\, ms^{-1}$ ની ઝડપે પૂર્વ દિશામાં વહી રહી છે. એક તરવૈયો સ્થિર પાણીમાં $4\, ms^{-1}$ ની ઝડપે તરી શકે છે (આકૃતિ).
$(a)$ જો તરવૈયો ઉત્તર દિશામાં તરવાનું શરૂ કરે,તો તેનો પરિણામી વેગ (મૂલ્ય અને દિશા) શું હશે?
$(b)$ જો તે દક્ષિણ કાંઠા પરના બિંદુ $A$ થી શરૂ કરીને ઉત્તર કાંઠા પરના સામેના બિંદુ $B$ પર પહોંચવા માંગતો હોય,તો
$(i)$ તેણે કઈ દિશામાં તરવું જોઈએ?
$(ii)$ તેની પરિણામી ઝડપ શું હશે?
$(c)$ ઉપર $(a)$ અને $(b)$ માં જણાવેલ બે અલગ-અલગ કિસ્સાઓમાંથી,કયા કિસ્સામાં તે સામેના કાંઠે ઓછા સમયમાં પહોંચશે?

વરસાદ $12 \ ms^{-1}$ ની ઝડપે શિરોલંબ નીચે પડી રહ્યો છે. એક સ્ત્રી $12 \ ms^{-1}$ ની ઝડપે પૂર્વથી પશ્ચિમ દિશામાં સાયકલ ચલાવે છે. તેણીએ તેની છત્રી કઈ દિશામાં રાખવી જોઈએ?

એક લાંબા આડા બેલ્ટ પર,એક બાળક $50\,m$ દૂર રહેલા તેના માતા-પિતા વચ્ચે $9\,km/h$ ની ઝડપે (બેલ્ટની સાપેક્ષમાં) આમ-તેમ દોડે છે. બેલ્ટ $4\,km/h$ ની ઝડપે ગતિ કરે છે. પ્લેટફોર્મ પરના અવલોકનકાર માટે,બેલ્ટની ગતિની દિશામાં બાળકની ઝડપ.........$km/h$ છે.

એક કાર ઉત્તર દિશામાં $20 \, km/hr$ ના વેગથી ગતિ કરી રહી છે,જેના પર એક ધ્વજ લગાવેલ છે. જો જોરદાર પવન પૂર્વ દિશામાં $20 \, km/hr$ ના વેગથી ફૂંકાઈ રહ્યો હોય,તો ધ્વજ કઈ દિશામાં નિર્દેશ કરશે?

જો $100 \,m$ લાંબી ટ્રેનને તેની વિરુદ્ધ દિશામાં $5 \,km/h$ ની ઝડપે ગતિ કરતા પદાર્થને ઓળંગવા માટે $7.2 \,s$ નો સમય લાગે, તો ટ્રેનનો વેગ શોધો। ($\,km/h$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo