ઘન પદાર્થના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રના અંદાજ માટેની સૈદ્ધાંતિક પદ્ધતિ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઘન પદાર્થ સૂક્ષ્મ કણો (અણુઓ,આયનો,પરમાણુઓ) નો બનેલો હોય છે જે તેના કદમાં સતત રીતે વિતરિત થયેલા હોય છે.
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,એક ઘન પદાર્થને નાના દ્રવ્યમાન ઘટકોમાં વિભાજિત થયેલ ધારો,જેમાંથી દરેકનું દળ $dm$ અને સ્થાન સદિશ $\vec{r} = x \hat{i} + y \hat{j} + z \hat{k}$ છે.
$m_1, m_2, \ldots, m_n$ દળ ધરાવતા અને $\vec{r}_1, \vec{r}_2, \ldots, \vec{r}_n$ સ્થાન સદિશ ધરાવતા કણોના તંત્ર માટે,દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ $\vec{R}$ નીચે મુજબ છે:
$\vec{R} = \frac{\sum_{i=1}^{n} m_i \vec{r}_i}{\sum_{i=1}^{n} m_i}$
સતત ઘન પદાર્થ માટે,આપણે સરવાળાને સંકલન (integral) વડે બદલીએ છીએ. ધારો કે પદાર્થનું કુલ દળ $M$ છે,જ્યાં $M = \int dm$.
દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ:
$\vec{R} = \frac{1}{M} \int \vec{r} dm$
કાર્તેઝિયન યામ $(X, Y, Z)$ ના સ્વરૂપમાં,આને નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$X = \frac{1}{M} \int x dm$
$Y = \frac{1}{M} \int y dm$
$Z = \frac{1}{M} \int z dm$
આ સમીકરણો આપણને પદાર્થના સમગ્ર કદ પર સંકલન કરીને કોઈપણ ઘન પદાર્થ માટે દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની ગણતરી કરવાની મંજૂરી આપે છે.

Explore More

Similar Questions

$3 \; m$ લંબાઈના એક સળિયાની રેખીય દળ ઘનતા તેના એક છેડાથી અંતર $x$ ના સમપ્રમાણમાં છે. તો તે છેડાથી તેના ગુરુત્વકેન્દ્રનું સ્થાન શોધો. ($; m$ માં)

$20 \, g$,$30 \, g$ અને $50 \, g$ દળ ધરાવતા ત્રણ કણોના વેગ અનુક્રમે $10 \, \hat{i}$,$10 \, \hat{j}$ અને $10 \, \hat{k}$ છે. આ ત્રણ કણોના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો વેગ શોધો.

$HCl$ અણુમાં,બે અણુઓના ન્યુક્લિયસ વચ્ચેનું અંતર આશરે $1.27 \, \mathring{A}$ $(1 \, \mathring{A} = 10^{-10} \, m)$ છે. જો ક્લોરિન અણુનું દળ હાઇડ્રોજન અણુ કરતા આશરે $35.5$ ગણું હોય,તો હાઇડ્રોજન અણુથી અણુના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનું આશરે સ્થાન ....... $\mathring{A}$ છે.

Difficult
View Solution

$8\,kg, 2\,kg, 4\,kg, 2\,kg$ દળને $80\,cm$ વિકર્ણ ધરાવતા ચોરસ $ABCD$ ના ખૂણાઓ $A, B, C, D$ પર અનુક્રમે મૂકવામાં આવ્યા છે. $A$ થી દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનું અંતર ........ $cm$ થશે.

Difficult
View Solution

દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo