પદાર્થને ગરમ કે ઠંડુ કરીને તેની અવસ્થામાં થતા ફેરફારની પ્રક્રિયા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પદાર્થની અવસ્થામાં થતા ફેરફારને સમજવા માટે પાણીના હીટિંગ કર્વ (heating curve) નો વિચાર કરો.
$1$. એક બીકરમાં થોડા બરફના ટુકડા લો અને તેનું પ્રારંભિક તાપમાન નોંધો,જે $0^{\circ} C$ છે.
$2$. બીકરને સતત ગરમીના સ્ત્રોત પર મૂકો અને તેને ધીમે ધીમે ગરમ કરવાનું શરૂ કરો.
$3$. તાપમાનનું સમાન વિતરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે બરફ અને પાણીના મિશ્રણને સતત હલાવતા રહો.
$4$. નિયમિત અંતરાલે (દા.ત. દર મિનિટે) મિશ્રણનું તાપમાન નોંધો અને તાપમાન વિરુદ્ધ સમયનો આલેખ દોરો.
$5$. તમે જોશો કે જ્યાં સુધી બીકરમાં બરફ હાજર છે ત્યાં સુધી તાપમાન $0^{\circ} C$ પર અચળ રહે છે,ભલે સતત ગરમી આપવામાં આવતી હોય.
$6$. આ અચળ તાપમાનનો તબક્કો એટલા માટે જોવા મળે છે કારણ કે આપવામાં આવતી ગરમીનો ઉપયોગ આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળોને દૂર કરવા માટે 'ગલનગુપ્ત ઉષ્મા' (latent heat of fusion) તરીકે થાય છે,જે પદાર્થની અવસ્થાને ઘન (બરફ) માંથી પ્રવાહી (પાણી) માં બદલે છે.
$7$. એકવાર બધો બરફ ઓગળી જાય પછી,પાણીનું તાપમાન વધવાનું શરૂ થશે જ્યાં સુધી તે ઉત્કલન બિંદુ $(100^{\circ} C)$ સુધી ન પહોંચે,જ્યાં અચળ તાપમાને બીજો અવસ્થા ફેરફાર (પ્રવાહીમાંથી વાયુ) થાય છે.

Explore More

Similar Questions

એક ધાતુનો ગોળો અને એક અત્યંત ખેંચાયેલી સ્પ્રિંગ સમાન દ્રવ્યમાંથી બનેલા છે અને તેમનું દળ સમાન છે. તેમને ગરમ કરવામાં આવે છે જેથી તેઓ પીગળી જાય. જરૂરી ગુપ્ત ઉષ્મા:

સમાન દળના બે પદાર્થ $A$ અને $B$ ને $6 \ cal \ s^{-1}$ ના અચળ દરે ગરમ કરવામાં આવે છે. આલેખ તાપમાન વિરુદ્ધ સમય દર્શાવે છે. સંપૂર્ણ ગલન માટે શોષાયેલી ઉષ્માનો ગુણોત્તર $H_A/H_B$ શું થશે?

Difficult
View Solution

કોઈ પદાર્થની બાષ્પાયન ગુપ્ત ઉષ્મા એ....

$m \ kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થને તેના ગલનબિંદુએ પ્રવાહી અવસ્થામાં જાળવી રાખવા માટે $P \ W$ પાવરની જરૂર પડે છે. જ્યારે પાવર બંધ કરવામાં આવે છે,ત્યારે પદાર્થ $t \ s$ સમયમાં સંપૂર્ણપણે ઘન સ્વરૂપમાં ફેરવાય છે. પદાર્થની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા કેટલી હશે?

પાણીની બાષ્પીભવનની ગુપ્ત ઉષ્મા $22.6 \times 10^5 \ J \ kg^{-1}$ છે. $100^{\circ} C$ તાપમાને $100 \ kg$ પાણીને વરાળમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે જરૂરી ઉષ્માનો જથ્થો કેટલો છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo