સમજાવો કે સરળ આવર્ત ગતિ એ સંદર્ભ વર્તુળના વ્યાસ પર સમાન વર્તુળાકાર ગતિનો પ્રક્ષેપ છે અને વેગ તથા પ્રવેગ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે એક કણ $O$ કેન્દ્ર અને $A$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળાકાર પથ પર અચળ કોણીય ઝડપ $\omega$ થી ઘડિયાળના કાંટાની વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરે છે. $t$ સમયે કણ $P$ સ્થાન પર છે અને તેનો કળા $\theta = \omega t + \phi$ છે,જ્યાં $\phi$ એ પ્રારંભિક કળા છે.
$1$. સ્થાનાંતર: $X$-અક્ષ પર સ્થાન સદિશ $\vec{OP}$ નો પ્રક્ષેપ $x(t) = A \cos(\omega t + \phi)$ છે.
$2$. વેગ: વર્તુળાકાર ગતિમાં કણનો વેગ $v = A\omega$ છે જે સ્પર્શકની દિશામાં હોય છે. આ વેગ સદિશનો $X$-અક્ષ પરનો પ્રક્ષેપ સરળ આવર્ત ગતિ $(SHM)$ નો વેગ આપે છે:
$v(t) = \frac{dx}{dt} = -A\omega \sin(\omega t + \phi)$.
$3$. પ્રવેગ: વર્તુળાકાર ગતિમાં કણનો કેન્દ્રગામી પ્રવેગ $a_c = A\omega^2$ છે જે કેન્દ્ર $O$ તરફ હોય છે. આ પ્રવેગ સદિશનો $X$-અક્ષ પરનો પ્રક્ષેપ $SHM$ નો પ્રવેગ આપે છે:
$a(t) = \frac{dv}{dt} = -A\omega^2 \cos(\omega t + \phi) = -\omega^2 x(t)$.
આ સાબિત કરે છે કે આ ગતિ સરળ આવર્ત ગતિ છે.

Explore More

Similar Questions

સ્થાનાંતર એટલે શું? ઉદાહરણ આપીને તેનો સામાન્ય અર્થ સમજાવો.

એક કણ $S.H.M.$ માં એવી રીતે ગતિ કરે છે કે તેનો પ્રવેગ $a = -px$ છે,જ્યાં '$x$' એ સંતુલન સ્થિતિથી કણનું સ્થાનાંતર છે અને '$p$' એ અચળાંક છે. દોલનનો આવર્તકાળ કેટલો હશે?

એક કણ $T$ આવર્તકાળ અને $a$ કંપવિસ્તાર સાથે $SHM$ કરે છે. અંતિમ સ્થાનથી $a/2$ જેટલું અંતર કાપવા માટે લાગતા સમયગાળા દરમિયાન કણનો સરેરાશ વેગ કેટલો હશે?

સરેરાશ,માનવ હૃદય એક મિનિટમાં $75$ વાર ધબકે છે. તેની આવૃત્તિ અને આવર્તકાળની ગણતરી કરો.

એક પદાર્થ $SI$ એકમોમાં નીચેના સમીકરણ મુજબ $SHM$ કરે છે:
$x = 5 \cos (2 \pi t + \pi / 4)$
$t = 1.5 \, s$ સમયે,નીચેનાની ગણતરી કરો:
$(a)$ સ્થાનાંતર
$(b)$ ઝડપ
$(c)$ પદાર્થનો પ્રવેગ.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo