શૂન્ય સદિશ (null vector) સમજાવો. શૂન્ય સદિશનું ભૌતિક મહત્વ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) શૂન્ય સદિશ: જે સદિશનું મૂલ્ય શૂન્ય હોય અને દિશા અનિશ્ચિત હોય તેને શૂન્ય સદિશ કહે છે. તેને $\vec{0}$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
ગાણિતિક વ્યાખ્યા: જો કોઈ સદિશ $\vec{A}$ માંથી તે જ સદિશ બાદ કરવામાં આવે,તો પરિણામ શૂન્ય સદિશ મળે છે: $\vec{A} - \vec{A} = \vec{0}$.
શૂન્ય સદિશના ગુણધર્મો:
$(i)$ $\vec{A} + \vec{0} = \vec{A}$
(ii) $\lambda \vec{0} = \vec{0}$ (જ્યાં $\lambda$ એ અદિશ છે)
(iii) $0 \cdot \vec{A} = \vec{0}$
ભૌતિક મહત્વ:
સદિશ પ્રક્રિયાઓનું પરિણામ સદિશ જ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે શૂન્ય સદિશ જરૂરી છે. ઉદાહરણ તરીકે,જે કણ તેના પ્રારંભિક બિંદુ પર પાછો ફરે છે તેનું સ્થાનાંતર શૂન્ય સદિશ છે.
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,એક કણ $t=0$ સમયે $P$ સ્થાન પર છે જેનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ છે. $t$ સમયે તે $P'$ સ્થાન પર જાય છે જેનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}'$ છે. જો કણ પાછો $P$ પર આવે,તો સ્થાનાંતર $\Delta \vec{r} = \vec{r} - \vec{r} = \vec{0}$ થાય,જે એક શૂન્ય સદિશ છે.

Explore More

Similar Questions

કેન્દ્ર $O$ ધરાવતા નિયમિત અષ્ટકોણ $ABCDEFGH$ માં,જો $\overrightarrow{ AO }=2 \hat{ i }+3 \hat{ j }-4 \hat{ k }$ હોય,તો $\overrightarrow{ AB }+\overrightarrow{ AC }+\overrightarrow{ AD }+\overrightarrow{ AE }+\overrightarrow{ AF }+\overrightarrow{ AG }+\overrightarrow{ AH }$ નો સરવાળો શું થાય?

સદિશ રાશિને આપણે કેવી રીતે દર્શાવી શકીએ?

$Y$-અક્ષ પર સદિશ $3\hat{i} + 4\hat{k}$ નો સદિશ પ્રક્ષેપ કેટલો થાય?

સદિશ પાસે મૂલ્ય અને દિશા હોય છે. શું તેને અવકાશમાં કોઈ ચોક્કસ સ્થાન હોય છે? શું તે સમય સાથે બદલાઈ શકે છે? શું અવકાશમાં અલગ-અલગ સ્થાનો પર રહેલા બે સમાન સદિશો $a$ અને $b$ ની ભૌતિક અસરો હંમેશા સમાન હોય છે? તમારા જવાબના સમર્થનમાં ઉદાહરણો આપો.

જ્યારે $\vec A \cdot \vec B = - |A||B|$ હોય,ત્યારે

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo