વિસ્તૃત ગુણધર્મ (Extensive property) અને તીવ્ર ગુણધર્મ (Intensive property) સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વિસ્તૃત ગુણધર્મ: વિસ્તૃત ગુણધર્મ એવો ગુણધર્મ છે જેનું મૂલ્ય તંત્રમાં હાજર દ્રવ્યના જથ્થા અથવા કદ પર આધાર રાખે છે. ઉદાહરણ તરીકે,દળ,કદ,આંતરિક ઉર્જા,એન્થાલ્પી અને ઉષ્મા ક્ષમતા.
તીવ્ર ગુણધર્મ: તીવ્ર ગુણધર્મ એવા ગુણધર્મો છે જે તંત્રમાં હાજર દ્રવ્યના જથ્થા કે કદ પર આધાર રાખતા નથી. ઉદાહરણ તરીકે,તાપમાન,ઘનતા,દબાણ વગેરે.
મોલર ગુણધર્મ,$\chi_{m}$,એ પદાર્થના $1 \ mol$ માટે તંત્રના વિસ્તૃત ગુણધર્મ $\chi$ નું મૂલ્ય છે. જો $n$ એ દ્રવ્યનો જથ્થો હોય,તો $\chi_{m} = \frac{\chi}{n}$ એ દ્રવ્યના જથ્થાથી સ્વતંત્ર છે.
અન્ય ઉદાહરણોમાં મોલર કદ,$V_{m}$ અને મોલર ઉષ્મા ક્ષમતા,$C_{m}$ નો સમાવેશ થાય છે. $V$ કદ અને $T$ તાપમાને પાત્રમાં બંધ વાયુને ધ્યાનમાં લો [આકૃતિ $(a)$]. જો આપણે એક વિભાજન કરીએ જેથી કદ અડધું થઈ જાય,તો દરેક ભાગ [આકૃતિ $(b)$] હવે મૂળ કદના અડધા,$\frac{V}{2}$ જેટલું કદ ધરાવે છે,પરંતુ તાપમાન $T$ સમાન રહે છે.
તેથી,તે સ્પષ્ટ છે કે કદ $V$ એ વિસ્તૃત ગુણધર્મ છે અને તાપમાન $T$ એ તીવ્ર ગુણધર્મ છે.

Explore More

Similar Questions

પ્રક્રિયા $A$ $\rightarrow B$ $\rightarrow C$ માટે $L \cdot atm$ માં કાર્ય $W_{ABC}$ શોધો.

જો વાયુ અચળ તાપમાન અને દબાણે વિસ્તરણ પામે,તો તેનું:

જોકે ઉષ્મા એ પથ વિધેય છે,પરંતુ ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં તંત્ર દ્વારા શોષાયેલી ઉષ્મા પથથી સ્વતંત્ર હોય છે. તે પરિસ્થિતિઓ કઈ છે? સમજાવો.

$T(K)$ તાપમાને,$2 \ mol$ આદર્શ વાયુને $10 \ atm$ દબાણથી $1 \ atm$ દબાણ સુધી પ્રતિવર્તી અને સમતાપી રીતે વિસ્તરણ કરવા દેવામાં આવે છે. થયેલ કાર્ય ($kJ$ માં) કેટલું હશે? $(R=8.3 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1})$

નીચેના ગુણધર્મોનું અવલોકન કરો:
$I$. મોલર કદ
$II$. દળ
$III$. આંતરિક ઉર્જા
$IV$. કદ
$V$. એન્થાલ્પી
$VI$. તાપમાન
$VII$. ઘનતા
ઉપરની યાદીમાં તીવ્ર (intensive) ગુણધર્મો કયા છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo