અંતિમ પરિણામ પર ભૂલના ગુણાકાર અથવા ભાગાકારની અસર સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે બે ભૌતિક રાશિઓ $A$ અને $B$ ના માપેલા મૂલ્યો અનુક્રમે $A \pm \Delta A$ અને $B \pm \Delta B$ છે,જ્યાં $\Delta A$ અને $\Delta B$ તેમની નિરપેક્ષ ત્રુટિઓ છે.
ગુણાકાર માટે: ધારો કે $Z = AB$. તો માપેલું મૂલ્ય $Z \pm \Delta Z = (A \pm \Delta A)(B \pm \Delta B) = AB \pm A \Delta B \pm B \Delta A \pm \Delta A \Delta B$ થાય.
$Z = AB$ વડે ભાગતા,આપણને $1 \pm \frac{\Delta Z}{Z} = 1 \pm \frac{\Delta A}{A} \pm \frac{\Delta B}{B} \pm \frac{\Delta A}{A} \cdot \frac{\Delta B}{B}$ મળે.
$\frac{\Delta A}{A}$ અને $\frac{\Delta B}{B}$ ખૂબ નાના હોવાથી,તેમનો ગુણાકાર અવગણવામાં આવે છે. મહત્તમ સાપેક્ષ ત્રુટિ માટે,$\frac{\Delta Z}{Z} = \frac{\Delta A}{A} + \frac{\Delta B}{B}$ થાય.
ભાગાકાર માટે: ધારો કે $Z = \frac{A}{B}$. તો $Z \pm \Delta Z = \frac{A \pm \Delta A}{B \pm \Delta B} = \frac{A(1 \pm \Delta A/A)}{B(1 \pm \Delta B/B)} = Z(1 \pm \Delta A/A)(1 \pm \Delta B/B)^{-1}$ થાય.
નાના $x$ માટે દ્વિપદી વિસ્તરણ $(1 \pm x)^n \approx 1 \pm nx$ નો ઉપયોગ કરતા,$1 \pm \frac{\Delta Z}{Z} \approx (1 \pm \frac{\Delta A}{A})(1 \mp \frac{\Delta B}{B}) \approx 1 \pm \frac{\Delta A}{A} \mp \frac{\Delta B}{B}$ મળે.
આમ,મહત્તમ સાપેક્ષ ત્રુટિ $\frac{\Delta Z}{Z} = \frac{\Delta A}{A} + \frac{\Delta B}{B}$ છે.

Explore More

Similar Questions

"સાધનનું લઘુતમ માપ (Least Count) શક્ય એટલું નાનું હોય તેવું સાધન વાપરવું હિતાવહ છે." આ વિધાન સમજાવો.

એક ભૌતિક રાશિ $x$ ને $x = \frac{a^2 b^3}{c \sqrt{d}}$ સંબંધ દ્વારા ગણવામાં આવે છે. જો $a, b, c,$ અને $d$ માં પ્રતિશત ત્રુટિ અનુક્રમે $2\%, 1\%, 3\%,$ અને $4\%$ હોય,તો $x$ માં પ્રતિશત ત્રુટિ કેટલી હશે?

$g$ ના માપનમાં પ્રતિશત ત્રુટિ $.....\%$ છે (આપેલ છે કે $g = \frac{4 \pi^2 L}{T^2}$,$L = (10 \pm 0.1) \, cm$,$T = (100 \pm 1) \, s$)

જો $Z = \frac{A^{2} B^{3}}{C^{4}}$ હોય,તો $Z$ માં સાપેક્ષ ત્રુટિ કેટલી થશે?

એક ગ્રહ પર ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $4\,\%$ ની ચોકસાઈ સુધી માપવામાં આવે છે. '$m$' દળ ધરાવતા સાદા લોલકને $T$ આવર્તકાળના દોલનો કરવા માટે આપવામાં આવતી ઉર્જાનું અનુમાન લગાવવામાં આવે છે. જો આવર્તકાળ $3\,\%$ ની ચોકસાઈ સાથે માપવામાં આવે,તો $E$ ની ચોકસાઈ $..........\,\%$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo