જીવાતો અને રોગોના જૈવિક નિયંત્રણમાં સૂક્ષ્મજીવોનું યોગદાન સમજાવો.

(N/A) સૂક્ષ્મજીવો જીવાતો અને રોગોના જૈવિક નિયંત્રણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે ઝેરી રસાયણો પરની નિર્ભરતા ઘટાડે છે.
$1$. $Bacillus$ $thuringiensis$ $(Bt)$: આ બેક્ટેરિયાનો ઉપયોગ પતંગિયાની ઈયળોને નિયંત્રિત કરવા માટે થાય છે. તેના સૂકા બીજાણુઓને પાણીમાં ભેળવીને બ્રાસિકા અને ફળના ઝાડ જેવા સંવેદનશીલ છોડ પર છાંટવામાં આવે છે. જ્યારે ઈયળો તેને ખાય છે,ત્યારે તેમના આંતરડામાં ઝેર મુક્ત થાય છે,જેનાથી તેઓ મૃત્યુ પામે છે,જ્યારે અન્ય કીટકો સુરક્ષિત રહે છે.
$2$. જિનેટિક એન્જિનિયરિંગ: વૈજ્ઞાનિકોએ છોડમાં $Bt$ ટોક્સિન જનીનો દાખલ કર્યા છે,જેનાથી $Bt$-કોટન જેવા કીટ-પ્રતિરોધક પાક તૈયાર થયા છે.
$3$. $Trichoderma$: આ મુક્તજીવી ફૂગ છે જે મૂળના નિવસનતંત્રમાં જોવા મળે છે. તે અનેક વનસ્પતિ રોગકારકો સામે અસરકારક જૈવિક નિયંત્રક છે.
$4$. બેક્યુલોવાયરસ: આ એવા રોગકારકો છે જે કીટકો અને સંધિપાદ પ્રાણીઓ પર હુમલો કરે છે,ખાસ કરીને $Nucleopolyhedrovirus$ પ્રજાતિના વાયરસ. તે ચોક્કસ જાતિઓ માટે ઉત્તમ જંતુનાશક છે અને બિન-લક્ષિત સજીવો પર કોઈ નકારાત્મક અસર કરતા નથી,તેથી તે સંકલિત કીટ વ્યવસ્થાપન $(IPM)$ કાર્યક્રમો માટે આદર્શ છે.