(N/A) ઘણા ચેપી રોગોના નિવારણ અને નિયંત્રણ માટે વ્યક્તિગત અને જાહેર સ્વચ્છતા જાળવવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
$1$. વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા: આમાં શરીરને સ્વચ્છ રાખવું અને શુદ્ધ પીવાનું પાણી,ખોરાક,શાકભાજી અને ફળોનું સેવન કરવું સામેલ છે.
$2$. જાહેર સ્વચ્છતા: આમાં કચરા અને મળમૂત્રનો યોગ્ય નિકાલ,પાણીના જળાશયો,પૂલ,ઘરના કુલર અને ટાંકીઓની સમયાંતરે સફાઈ અને જંતુનાશક પ્રક્રિયા,અને જાહેર ખાદ્યપદાર્થોમાં સ્વચ્છતાના ધોરણોનું પાલન કરવું સામેલ છે.
$3$. વાહક નિયંત્રણ: કીટકો દ્વારા ફેલાતા મેલેરિયા અને ફાઈલેરિયા જેવા રોગો માટે,તેમના પ્રજનન સ્થળોને દૂર કરવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ પાણી ભરાઈ રહેતું અટકાવીને,મચ્છરદાનીનો ઉપયોગ કરીને,તળાવોમાં $Gambusia$ જેવી માછલીઓ છોડીને અને ગટરના વિસ્તારોમાં જંતુનાશકોનો છંટકાવ કરીને પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.