(N/A) $EMP$ પથ,જેને સામાન્ય રીતે ગ્લાયકોલિસિસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે ગ્લુકોઝના એક અણુનું પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં વિઘટન થવાની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા કોષના કોષરસમાં થાય છે.
$EMP$ પથના મુખ્ય તબક્કાઓ:
$1$. ફોસ્ફોરાયલેશન: હેક્સોકાઈનેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ગ્લુકોઝનું ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટમાં રૂપાંતર થાય છે,જેમાં એક $ATP$ વપરાય છે.
$2$. આઈસોમેરાઈઝેશન: ગ્લુકોઝ-$6$-ફોસ્ફેટનું ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટમાં રૂપાંતર થાય છે.
$3$. બીજું ફોસ્ફોરાયલેશન: ફ્રુક્ટોઝ-$6$-ફોસ્ફેટનું ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-બિસફોસ્ફેટમાં રૂપાંતર થાય છે,જેમાં વધુ એક $ATP$ વપરાય છે.
$4$. વિભાજન: ફ્રુક્ટોઝ-$1,6$-બિસફોસ્ફેટ બે $3$-કાર્બન અણુઓમાં વિભાજિત થાય છે: ડાયહાઈડ્રોક્સિએસીટોન ફોસ્ફેટ $(DHAP)$ અને $3$-ફોસ્ફોગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ ($PGAL$ અથવા $G3P$).
$5$. ઓક્સિડેશન અને ફોસ્ફોરાયલેશન: $PGAL$ નું ઓક્સિડેશન થઈને $1,3$-બિસફોસ્ફોગ્લિસરેટ $(BPGA)$ બને છે,જેમાં $NAD^+$ નું $NADH + H^+$ માં રિડક્શન થાય છે.
$6$. $ATP$ નિર્માણ: $BPGA$ નું $3$-ફોસ્ફોગ્લિસેરિક એસિડ $(PGA)$ માં રૂપાંતર થાય છે,જેમાં $ATP$ ઉત્પન્ન થાય છે.
$7$. અંતિમ તબક્કાઓ: શ્રેણીબદ્ધ પ્રક્રિયાઓ દ્વારા,$PGA$ નું ફોસ્ફોઈનોલપાયરુવેટ $(PEP)$ માં અને અંતે પાયરુવિક એસિડમાં રૂપાંતર થાય છે,જેમાં વધુ $ATP$ ઉત્પન્ન થાય છે.
ગ્લુકોઝના એક અણુ દીઠ ચોખ્ખું ઉત્પાદન: $2$ પાયરુવિક એસિડ,$2$ $ATP$ (ચોખ્ખા),અને $2$ $NADH + H^+$.