ઉત્સેચકો પ્રોટીન છે. પ્રોટીન એ એમિનો એસિડની લાંબી શૃંખલાઓ છે જે એકબીજા સાથે પેપ્ટાઈડ બંધ દ્વારા જોડાયેલી હોય છે. એમિનો એસિડના બંધારણમાં ઘણા ક્રિયાશીલ સમૂહો હોય છે. આમાંથી ઘણા ક્રિયાશીલ સમૂહો આયનીકરણ પામી શકે તેવા હોય છે. તેઓ રાસાયણિક પ્રકૃતિમાં નિર્બળ એસિડ અને બેઝ હોવાથી,આ આયનીકરણ દ્રાવણના $pH$ દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે. ઘણા ઉત્સેચકો માટે,તેમની સક્રિયતા આસપાસના $pH$ દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે. આ નીચેના આલેખમાં દર્શાવેલ છે. ટૂંકમાં સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આ આલેખ દર્શાવે છે કે ઉત્સેચકની સક્રિયતા આસપાસના માધ્યમના $pH$ પર આધારિત છે.
$1$. ઉત્સેચકો એક ચોક્કસ $pH$ મૂલ્ય પર મહત્તમ સક્રિયતા દર્શાવે છે,જેને ઈષ્ટતમ $pH$ (optimum $pH$) કહેવામાં આવે છે.
$2$. જેમ $pH$ આ ઈષ્ટતમ મૂલ્યથી દૂર જાય છે (વધુ એસિડિક અથવા વધુ બેઝિક સ્થિતિ તરફ),તેમ ઉત્સેચકના સક્રિય સ્થાનમાં રહેલા એમિનો એસિડ અવશેષોની આયનીકરણ સ્થિતિ બદલાય છે.
$3$. આયનીકરણ સ્થિતિમાં આ ફેરફાર ઉત્સેચકના તૃતીયક બંધારણ અને સક્રિય સ્થાન સાથે પ્રક્રિયાર્થીના જોડાણને અસર કરે છે,જેના પરિણામે ઉદ્દીપકીય સક્રિયતામાં ઘટાડો થાય છે.
$4$. અત્યંત $pH$ મૂલ્યો ઉત્સેચકના વિકૃતિકરણ (denaturation) નું કારણ બની શકે છે,જેના પરિણામે સક્રિયતા સંપૂર્ણપણે નાશ પામે છે.

Explore More

Similar Questions

હિમબિંદુ (freezing point) થી સહેજ નીચેના તાપમાને,ઉત્સેચક:

જલવિચ્છેદન (hydrolysis) પ્રેરતા ઉત્સેચકને શું કહે છે?

આપેલ આલેખ ઉત્સેચક ગ્રીન-ગ્રામ-ફોસ્ફેટેઝની પ્રતિક્રિયાના દર પર સબસ્ટ્રેટ સાંદ્રતાની અસર દર્શાવે છે. આ આલેખ શું સૂચવે છે?

ઉત્સેચકોનું નામકરણ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે? ઉત્સેચકોના પ્રકારો ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.

$X$ અને $Y$ માટે સાચી જોડ પસંદ કરો:
કૉલમ $X$કૉલમ $Y$
$(1)$ ટ્રાન્સફરેઝીસ$(P)$ માલ્ટેઝ
$(2)$ હાઈડ્રોલેઝીસ$(Q)$ હેક્સોકાઈનેઝ
$(3)$ લાયેઝીસ$(R)$ ફ્રુક્ટોઝ આઇસોમરેઝ
$(4)$ આઇસોમરેઝીસ$(S)$ આલ્ડોલેઝ

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo