આ પ્રક્રિયા માટેના સાધનોની ગોઠવણી દર્શાવતી આકૃતિ દોરો. બબલ પ્લેટ પ્રકારના ફ્રેક્શનેટિંગ કોલમની આકૃતિ દોરો. બે પ્રવાહીઓને અલગ કરવા માટે આપણે આવા પ્રકારના કોલમની જરૂર ક્યારે પડે છે? ફ્રેક્શનેટિંગ કોલમનો ઉપયોગ કરીને પ્રવાહીના મિશ્રણના ઘટકોને અલગ કરવા માટેનો સિદ્ધાંત સમજાવો. આ પ્રક્રિયાના ઔદ્યોગિક ઉપયોગો શું છે?

(N/A) જો બે પ્રવાહીના ઉત્કલન બિંદુઓ વચ્ચેનો તફાવત ઓછો હોય,તો વિભાગીય નિસ્યંદન (fractional distillation) પદ્ધતિનો ઉપયોગ થાય છે.
પ્રવાહી મિશ્રણની બાષ્પ કોલમમાંથી પસાર થાય તે પહેલાં તેનું સંઘનન થાય છે. આ નિસ્યંદન કોલમ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ રાઉન્ડ બોટમ ફ્લાસ્ક સાથે ગોઠવવામાં આવે છે.
જો ઉત્કલન બિંદુમાં તફાવત ખૂબ જ ઓછો હોય,તો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બબલ પ્લેટ પ્રકારના ફ્રેક્શનેટિંગ કોલમનો ઉપયોગ થાય છે.
બબલ પ્લેટ કોલમમાં,ટાવરને છિદ્રો ધરાવતી છાજલીઓ દ્વારા અનેક ભાગોમાં વહેંચવામાં આવે છે. આ છિદ્રોને બબલ કેપ્સ કહેવાતી કેપ્સ વડે ઢાંકવામાં આવે છે.
દરેક છાજલીમાં એક ઓવરફ્લો પાઇપ હોય છે જે પ્રવાહીને ચોક્કસ સ્તરે રાખે છે અને બાકીના પ્રવાહીને નીચેની છાજલી પર ટપકવા દે છે.
આ પ્રકારના કોલમનો ઉપયોગ પ્રવાહીના જથ્થાબંધ જથ્થાને સતત અલગ કરવા માટે થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,રેક્ટિફાઇડ સ્પિરિટના ઉત્પાદન માટે આથો લાવેલા પ્રવાહીનું નિસ્યંદન.
ઔદ્યોગિક ઉપયોગો:
$(i)$ પેટ્રોલિયમ ઉદ્યોગમાં ક્રૂડ ઓઇલનું ગેસોલિન,કેરોસીન,ડીઝલ,લ્યુબ્રિકેટિંગ ઓઇલ વગેરે જેવા વિવિધ ઉપયોગી અંશોમાં અલગીકરણ.
$(ii)$ લાકડાના વિનાશક નિસ્યંદન દ્વારા મેળવેલા પાયરોલિગ્નિયસ એસિડમાંથી પાણી અને મિથેનોલનું અલગીકરણ.