ધાતુ અને અધાતુ વચ્ચે તેમના રાસાયણિક ગુણધર્મોના આધારે તફાવત આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A)
ધાતુ અધાતુ
ધાતુઓ વિદ્યુત ધનમય (electropositive) હોય છે. અધાતુઓ વિદ્યુત ઋણમય (electronegative) હોય છે.
તેઓ ઓક્સિજન સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેઝિક ઓક્સાઇડ બનાવે છે. $4Na + O_2 \longrightarrow 2Na_2O$. આ સામાન્ય રીતે આયનીય બંધ બનાવે છે. તેઓ ઓક્સિજન સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસિડિક અથવા તટસ્થ ઓક્સાઇડ બનાવે છે. $C + O_2 \longrightarrow CO_2$. આ સામાન્ય રીતે સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
તેઓ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઓક્સાઇડ અથવા હાઇડ્રોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બનાવે છે. $2Na + 2H_2O \longrightarrow 2NaOH + H_2 \uparrow$. તેઓ સામાન્ય રીતે પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરતા નથી.
તેઓ મંદ એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્ષાર અને હાઇડ્રોજન વાયુ બનાવે છે. $2Na + 2HCl \longrightarrow 2NaCl + H_2 \uparrow$. તેઓ મંદ એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરતા નથી કારણ કે તેઓ હાઇડ્રોજનનું વિસ્થાપન કરી શકતા નથી.
તેઓ રિડક્શનકર્તા (reducing agent) તરીકે વર્તે છે કારણ કે તેઓ સરળતાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે. $Na \longrightarrow Na^+ + e^-$. તેઓ ઓક્સિડેશનકર્તા (oxidizing agent) તરીકે વર્તે છે કારણ કે તેઓ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે. $Cl_2 + 2e^- \longrightarrow 2Cl^-$.

Explore More

Similar Questions

ચાર ધાતુઓ $A$,$B$,$C$ અને $D$ ના નમૂનાઓ લેવામાં આવ્યા અને તેમને નીચેના દ્રાવણોમાં એક પછી એક ઉમેરવામાં આવ્યા. પ્રાપ્ત થયેલા પરિણામો નીચે મુજબ કોષ્ટકમાં દર્શાવેલ છે.
ધાતુ આયર્ન $(II)$ સલ્ફેટ કોપર $(II)$ સલ્ફેટ ઝિંક સલ્ફેટ સિલ્વર નાઈટ્રેટ
$A$કોઈ પ્રક્રિયા નહીંવિસ્થાપનકોઈ પ્રક્રિયા નહીંવિસ્થાપન
$B$વિસ્થાપનવિસ્થાપનકોઈ પ્રક્રિયા નહીંવિસ્થાપન
$C$કોઈ પ્રક્રિયા નહીંકોઈ પ્રક્રિયા નહીંકોઈ પ્રક્રિયા નહીંવિસ્થાપન
$D$કોઈ પ્રક્રિયા નહીંકોઈ પ્રક્રિયા નહીંકોઈ પ્રક્રિયા નહીંકોઈ પ્રક્રિયા નહીં

ઉપરના કોષ્ટકનો ઉપયોગ કરીને ધાતુઓ $A$,$B$,$C$ અને $D$ વિશે નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(i)$ સૌથી વધુ સક્રિય ધાતુ કઈ છે?
$(ii)$ જો $B$ ને કોપર $(II)$ સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ઉમેરવામાં આવે તો તમે શું અવલોકન કરશો?
$(iii)$ ધાતુઓ $A$,$B$,$C$ અને $D$ ને તેમની સક્રિયતાના ઘટતા ક્રમમાં ગોઠવો.

Difficult
View Solution

તમને એક હથોડી,એક બેટરી,એક બલ્બ,વાયર અને એક સ્વિચ આપવામાં આવ્યા છે.
$(a)$ ધાતુઓ અને અધાતુઓના નમૂનાઓ વચ્ચે તફાવત પારખવા માટે તમે તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરશો?
$(b)$ ધાતુઓ અને અધાતુઓ વચ્ચે તફાવત પારખવામાં આ કસોટીઓની ઉપયોગિતાનું મૂલ્યાંકન કરો.

જ્યારે આયર્ન $(II)$ સલ્ફેટના દ્રાવણમાં ઝિંક ઉમેરવામાં આવે ત્યારે તમે શું અવલોકન કરશો? થતી રાસાયણિક પ્રક્રિયા લખો.

ઝિંક,મેગ્નેશિયમ અને કોપરના ધાતુના ઓક્સાઈડને નીચેની ધાતુઓ સાથે ગરમ કરવામાં આવ્યા હતા. કયા કિસ્સાઓમાં તમે વિસ્થાપન પ્રતિક્રિયાઓ થતી જોશો?

નીચેના શબ્દોની વ્યાખ્યા આપો:
$(i)$ ખનિજ (Mineral)
$(ii)$ કાચી ધાતુ (Ore)
$(iii)$ ગેંગ (Gangue)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo