પ્રાચીન સમયમાં રજૂ કરવામાં આવેલ ગ્રહોની ગતિના મોડેલ અને સિદ્ધાંતનું વર્ણન કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ગ્રહોની ગતિ માટેનું સૌથી જૂનું નોંધાયેલ મોડેલ,જે આશરે $2000$ વર્ષ પહેલાં ટોલેમી દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યું હતું,તે 'ભૂકેન્દ્રી' (geocentric) મોડેલ હતું,જેમાં તમામ અવકાશી પદાર્થો,જેમ કે તારાઓ,સૂર્ય અને ગ્રહો,પૃથ્વીની આસપાસ ફરતા હતા.
એક વધુ સચોટ મોડેલ,'સૂર્યકેન્દ્રી' (heliocentric) મોડેલ,જેમાં સૂર્ય કેન્દ્રમાં હતો અને ગ્રહો તેની આસપાસ ફરતા હતા,તેનો ઉલ્લેખ ભારતીય ઋષિ અને વૈજ્ઞાનિક શ્રી આર્યભટ્ટે તેમના ગ્રંથમાં કર્યો હતો. એક હજાર વર્ષ પછી,નિકોલસ કોપરનિકસે એક મોડેલ પ્રસ્તાવિત કર્યું જેમાં ગ્રહો સ્થિર કેન્દ્રીય સૂર્યની આસપાસ વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરતા હતા. તેમના સિદ્ધાંતનો ચર્ચ દ્વારા વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો,પરંતુ ગેલિલિયો દ્વારા તેને નોંધપાત્ર સમર્થન મળ્યું હતું.
ગેલિલિયો પછી,ટાયકો બ્રાહેએ નરી આંખે ગ્રહોના અવલોકનો નોંધ્યા હતા. તેમના દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવેલા ડેટાનું વિશ્લેષણ જોહાન્સ કેપ્લરે કર્યું હતું. તેમણે ગ્રહોની ગતિ માટે ત્રણ નિયમો આપ્યા. આ નિયમો ન્યૂટન જાણતા હતા અને તેનાથી તેમને ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક નિયમ પ્રસ્તાવિત કરવામાં એક મોટી વૈજ્ઞાનિક છલાંગ લગાવવામાં મદદ મળી હતી.

Explore More

Similar Questions

ગ્રહોની ગતિમાં,ગ્રહના સ્થાન સદિશનો ક્ષેત્રીય વેગ (areal velocity) કોણીય વેગ $\omega$ અને સૂર્યથી ગ્રહના અંતર $r$ પર આધાર રાખે છે. ક્ષેત્રીય વેગ માટેનો સાચો સંબંધ કયો છે?

જો $m$ દળ ધરાવતો ગ્રહ સૂર્યની આસપાસ વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરતો હોય અને સૂર્યના કેન્દ્રની સાપેક્ષે તેનો કોણીય વેગમાન $L$ હોય,તો તેનો ક્ષેત્રીય વેગ કેટલો થાય?

જો કોઈ પદાર્થ વ્યસ્ત વર્ગના ક્ષેત્ર હેઠળ વર્તુળાકાર ગતિ કરતું હોય,તો એક પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરવા માટે લાગતો સમય $T$ એ વર્તુળાકાર કક્ષાની ત્રિજ્યા $r$ સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?

એક ભૂસ્થિર ઉપગ્રહનો આવર્તકાળ $24 \; h$ છે,જે પૃથ્વીની સપાટીથી $6 R_{E}$ ($R_{E}$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા છે) ઊંચાઈ પર છે. પૃથ્વીની સપાટીથી $2.5 R_{E}$ ઊંચાઈ ધરાવતા બીજા ઉપગ્રહનો આવર્તકાળ કેટલો હશે?

સૂર્ય અને પૃથ્વી વચ્ચેનું અંતર $R$ છે. જો સૂર્ય અને પૃથ્વી વચ્ચેનું અંતર $3R$ થઈ જાય,તો વર્ષનો સમયગાળો કેટલો થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo