કૃત્રિમ સંકરણ (Artificial Hybridisation) ની પદ્ધતિનું વર્ણન કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કૃત્રિમ સંકરણ એ પાક સુધારણાની એક તકનીક છે જેમાં પરાગનયન માટે માત્ર ઇચ્છિત પરાગરજનો જ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
$1$. ઇમેસ્ક્યુલેશન (વંધ્યીકરણ): જો માદા પિતૃ દ્વિલિંગી પુષ્પો ધરાવતું હોય,તો પરાગાશય સ્ફોટન પામે તે પહેલાં ચીપિયાની મદદથી પુષ્પકલિકામાંથી પરાગાશયને દૂર કરવા જરૂરી છે. આને ઇમેસ્ક્યુલેશન કહેવાય છે.
$2$. બેગિંગ (કોથળી ચડાવવી): ઇમેસ્ક્યુલેટેડ પુષ્પોને બટર પેપરની બનેલી કોથળી વડે ઢાંકવામાં આવે છે જેથી પરાગાસન પર અનિચ્છનીય પરાગરજ ન પડે.
$3$. પરાગનયન: જ્યારે કોથળી ચડાવેલા પુષ્પનું પરાગાસન ગ્રહણશીલ બને,ત્યારે પસંદ કરેલા નર પિતૃના પરાગાશયમાંથી એકત્રિત કરેલી પરિપક્વ પરાગરજને પરાગાસન પર છાંટવામાં આવે છે.
$4$. પુનઃ બેગિંગ: પરાગનયન પછી,ઇચ્છિત સંકરણથી ફળના વિકાસ માટે પુષ્પોને ફરીથી કોથળી વડે ઢાંકવામાં આવે છે.
જો માદા પિતૃ એકલિંગી પુષ્પો ઉત્પન્ન કરતું હોય,તો ઇમેસ્ક્યુલેશનની જરૂર નથી. માદા પુષ્પકલિકાઓને તે ખુલે તે પહેલાં જ બેગિંગ કરવામાં આવે છે અને જ્યારે પરાગાસન ગ્રહણશીલ બને ત્યારે પરાગનયન કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

બડ ગ્રાફ્ટિંગ (કલિકા કલમ) સામાન્ય રીતે શેમાં વપરાય છે?

કૃત્રિમ સંકરણ (Artificial Hybridization) માટે અસંગત વિધાન પસંદ કરો.

જો વનસ્પતિ એકલિંગી (dioecious) હોય,તો તેના સંકરણ માટે નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિની જરૂર પડતી નથી?

Scion (કલમ) શબ્દનો ઉપયોગ કોના સંદર્ભમાં થાય છે?

વનસ્પતિ સંવર્ધનમાં ઇમેસ્ક્યુલેશન (Emasculation) નો હેતુ શું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo