એક લાક્ષણિક પુષ્પના ભાગોનું વર્ણન કરો.

(N/A) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં પુષ્પના ભાગો :
$\rightarrow$ પુષ્પ એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં પ્રજનન એકમ છે,જે લિંગી પ્રજનન માટે હોય છે.
$\rightarrow$ તે એક મધ્ય અક્ષ ધરાવે છે અને પુષ્પદંડ (pedicel) દ્વારા પ્રકાંડ સાથે જોડાયેલું હોય છે.
$\rightarrow$ પુષ્પદંડના ફૂલેલા છેડાને પુષ્પાસન (thalamus) કહે છે. તેના પર ચાર પ્રકારના ચક્રો ક્રમશઃ ગોઠવાયેલા હોય છે.
$\rightarrow$ આ ચક્રો વજ્રચક્ર (calyx),દલચક્ર (corolla),પુંકેસરચક્ર (androecium) અને સ્ત્રીકેસરચક્ર (gynoecium) છે.
$\rightarrow$ વજ્રચક્ર અને દલચક્ર સહાયક અંગો છે,જ્યારે પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર પ્રજનન અંગો છે.
$(i)$ વજ્રચક્ર: પુષ્પનું સૌથી બહારનું ચક્ર,જે વજ્રપત્રોનું બનેલું હોય છે. વજ્રપત્રો સામાન્ય રીતે લીલા અને પર્ણ જેવા હોય છે,જે કલિકા અવસ્થામાં પુષ્પનું રક્ષણ કરે છે. વજ્રચક્ર યુક્તવજ્રપત્રી (gamosepalous) અથવા મુક્તવજ્રપત્રી (polysepalous) હોઈ શકે છે.
$(ii)$ દલચક્ર: વજ્રચક્રની અંદર આવેલું ચક્ર,જે દલપત્રોનું બનેલું હોય છે. દલપત્રો ઘણીવાર તેજસ્વી રંગના હોય છે અને પરાગનયન માટે કીટકોને આકર્ષે છે. દલચક્ર મુક્તદલપત્રી (polypetalous) અથવા યુક્તદલપત્રી (gamopetalous) હોઈ શકે છે.
$\rightarrow$ દલચક્ર વિવિધ આકારો અને રંગો ધરાવે છે,જેમ કે નળાકાર,ઘંટ આકાર,ગળણી આકાર અથવા ચક્રાકાર.
$\rightarrow$ જે પુષ્પમાં પુંકેસરચક્ર અને સ્ત્રીકેસરચક્ર બંને હાજર હોય તેને દ્વિલિંગી પુષ્પ કહે છે.
$\rightarrow$ જે પુષ્પમાં માત્ર પુંકેસર અથવા માત્ર સ્ત્રીકેસર હોય તેને એકલિંગી પુષ્પ કહે છે.