ધારો કે $f: \{1, 2, 3\} \rightarrow \{a, b, c\}$ અને $g: \{a, b, c\} \rightarrow \{\text{apple, ball, cat}\}$ એ $f(1)=a, f(2)=b, f(3)=c$ અને $g(a)=\text{apple}, g(b)=\text{ball}, g(c)=\text{cat}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે. સાબિત કરો કે $f, g$ અને $g \circ f$ વ્યસ્ત-સંપન્ન છે. $f^{-1}, g^{-1}$ અને $(g \circ f)^{-1}$ શોધો અને સાબિત કરો કે $(g \circ f)^{-1} = f^{-1} \circ g^{-1}$.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
વ્યાખ્યા મુજબ,$f$ અને $g$ એ એક-એક અને વ્યાપ્ત વિધેયો હોવાથી તે બાયજેક્ટિવ (bijective) છે.
$f^{-1}: \{a, b, c\} \rightarrow \{1, 2, 3\}$ ને $f^{-1}(a)=1, f^{-1}(b)=2, f^{-1}(c)=3$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય.
$g^{-1}: \{\text{apple, ball, cat}\} \rightarrow \{a, b, c\}$ ને $g^{-1}(\text{apple})=a, g^{-1}(\text{ball})=b, g^{-1}(\text{cat})=c$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય.
$f^{-1} \circ f = I_{\{1, 2, 3\}}$ અને $f \circ f^{-1} = I_{\{a, b, c\}}$ હોવાથી,$f$ વ્યસ્ત-સંપન્ન છે.
$g^{-1} \circ g = I_{\{a, b, c\}}$ અને $g \circ g^{-1} = I_{\{\text{apple, ball, cat}\} }$ હોવાથી,$g$ વ્યસ્ત-સંપન્ન છે.
$g \circ f: \{1, 2, 3\} \rightarrow \{\text{apple, ball, cat}\}$ એ $(g \circ f)(1)=\text{apple}, (g \circ f)(2)=\text{ball}, (g \circ f)(3)=\text{cat}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે.
$(g \circ f)^{-1}: \{\text{apple, ball, cat}\} \rightarrow \{1, 2, 3\}$ ને $(g \circ f)^{-1}(\text{apple})=1, (g \circ f)^{-1}(\text{ball})=2, (g \circ f)^{-1}(\text{cat})=3$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય.
હવે,$(f^{-1} \circ g^{-1})(\text{apple}) = f^{-1}(g^{-1}(\text{apple})) = f^{-1}(a) = 1 = (g \circ f)^{-1}(\text{apple})$.
$(f^{-1} \circ g^{-1})(\text{ball}) = f^{-1}(g^{-1}(\text{ball})) = f^{-1}(b) = 2 = (g \circ f)^{-1}(\text{ball})$.
$(f^{-1} \circ g^{-1})(\text{cat}) = f^{-1}(g^{-1}(\text{cat})) = f^{-1}(c) = 3 = (g \circ f)^{-1}(\text{cat})$.
આમ,$(g \circ f)^{-1} = f^{-1} \circ g^{-1}$ સાબિત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

$f: \{1, 2, 3\} \rightarrow \{a, b, c\}$ ધ્યાનમાં લો,જે $f(1) = a, f(2) = b$ અને $f(3) = c$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $f^{-1}$ શોધો અને સાબિત કરો કે $(f^{-1})^{-1} = f$.

Difficult
View Solution

ધારો કે $f(x) = (x - 1)^2 + 1$,જ્યાં $x \ge 1$.
વિધાન-$1$: $S = \{x : f(x) = f^{-1}(x)\} = \{1, 2\}$.
વિધાન-$2$: $f$ એ બાયજેક્શન (એક-એક અને વ્યાપ્ત) છે અને $f^{-1}(x) = 1 + \sqrt{x - 1}$,જ્યાં $x \ge 1$.

ધારો કે $f: R \rightarrow R$ અને $g: R \rightarrow R$ વિકલનીય વિધેયો છે જેથી $(f \circ g)(x) = x$ થાય. જો $f(x) = 2x + \cos x + \sin^2 x$ હોય,તો $\sum_{n=1}^{99} g(1 + (2n - 1) \pi)$ ની કિંમત શોધો.

જો વિધેયો $f$ અને $g$ એ $x \in R$ માટે $f(x) = 3x - 4$ અને $g(x) = 2 + 3x$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $g^{-1}(f^{-1}(5))$ ની કિંમત શોધો.

ધારો કે $f(x)=\sin 2x + \cos 2x$ અને $g(x)=x^2-1$. તો $g(f(x))$ કયા પ્રદેશમાં વ્યસ્ત છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo