ચામાચીડિયાને આંખો હોતી નથી,છતાં તેઓ વસ્તુઓનું અંતર,દિશા,સ્વરૂપ અને કદ જાણી શકે છે. શા માટે સમજાવો.

નીચેનું વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો: હવામાં અવાજનો વેગ ઓછી આવૃત્તિ કરતા વધારે આવૃત્તિ માટે વધુ હોય છે.

$0.5\, m$ લાંબો ખેંચાયેલો તાર નીચે આપેલ આકૃતિ $(A)$ અને $(B)$ માં દર્શાવ્યા મુજબ બે અલગ-અલગ સ્થિતિમાં કંપન કરે છે:
$(i)$ જો સ્થિતિ $(A)$ માં ઉત્પન્ન થતા તરંગની તરંગલંબાઈ $1\, m$ હોય,તો આકૃતિની સ્થિતિ $(B)$ માં ઉત્પન્ન થતા તરંગની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે?
$(ii)$ કયા કિસ્સામાં ઉત્પન્ન થતો અવાજ વધુ મોટો (loud) હશે? તમારા જવાબ માટે કારણ આપો.
$(iii)$ કયા કિસ્સામાં ઉત્પન્ન થતા અવાજની પિચ (pitch) વધુ હશે? તમારા જવાબ માટે કારણ આપો.

ધ્વનિના નીચેના લક્ષણોને વ્યાખ્યાયિત કરો:
$(a)$
$(i)$ પિચ (Pitch)
$(ii)$ લાઉડનેસ (તીવ્રતા)
$(iii)$ ગુણવત્તા અથવા ટિમ્બર (Quality or Timbre)
$(b)$ એક છોકરો તેનો પડઘો $3 \, s$ પછી સાંભળે છે. છોકરાથી પરાવર્તિત સપાટીનું અંતર શોધો. હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $342 \, m s^{-1}$ છે.

ધ્વનિની ઝડપ, તેની તરંગલંબાઈ અને આવૃત્તિ વચ્ચેનો સંબંધ સ્થાપિત કરો. જો હવામાં ધ્વનિનો વેગ $340 \, m \, s^{-1}$ હોય, તો ગણતરી કરો:
$(i)$ જ્યારે આવૃત્તિ $256 \, Hz$ હોય ત્યારે તરંગલંબાઈ.
$(ii)$ જ્યારે તરંગલંબાઈ $0.85 \, m$ હોય ત્યારે આવૃત્તિ.

$(a)$ સ્ટેથોસ્કોપનો ઉપયોગ સમજાવો.
$(b)$ ઇન્ફ્રાસોનિક (અશ્રાવ્ય) અને અલ્ટ્રાસોનિક (પરાશ્રાવ્ય) ધ્વનિ તરંગો એટલે શું?