ધ્વનિના નીચેના લક્ષણોને વ્યાખ્યાયિત કરો:
$(a)$
$(i)$ પિચ (Pitch)
$(ii)$ લાઉડનેસ (તીવ્રતા)
$(iii)$ ગુણવત્તા અથવા ટિમ્બર (Quality or Timbre)
$(b)$ એક છોકરો તેનો પડઘો $3 \, s$ પછી સાંભળે છે. છોકરાથી પરાવર્તિત સપાટીનું અંતર શોધો. હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $342 \, m s^{-1}$ છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A)
$(i)$ પિચ: આ ધ્વનિનું એવું લક્ષણ છે જે તીણા અને ઘેરા અવાજ વચ્ચે તફાવત કરવામાં મદદ કરે છે. પિચ એ ધ્વનિની આવૃત્તિ પર આધાર રાખે છે.
$(ii)$ લાઉડનેસ: આ ધ્વનિનું એવું લક્ષણ છે જે મોટા અવાજ અને ધીમા અવાજ વચ્ચે તફાવત કરવામાં મદદ કરે છે. તે ધ્વનિ તરંગના કંપવિસ્તાર દ્વારા નક્કી થાય છે.
$(iii)$ ગુણવત્તા અથવા ટિમ્બર: આ ધ્વનિનું એવું લક્ષણ છે જે આપણને અલગ-અલગ સ્ત્રોતોમાંથી ઉત્પન્ન થતા અવાજો વચ્ચે તફાવત કરવામાં મદદ કરે છે,ભલે તેમની પિચ અને લાઉડનેસ સમાન હોય. તે આપણને સ્ત્રોત ઓળખવામાં મદદ કરે છે,જેમ કે તબલા કે ગિટાર.
$(b)$ આપેલ છે:
ધ્વનિની ઝડપ $(v)$ = $342 \, m s^{-1}$
લીધેલ સમય $(t)$ = $3 \, s$
ધારો કે પરાવર્તિત સપાટીનું અંતર $d$ છે.
ધ્વનિ દ્વારા પરાવર્તિત સપાટી સુધી પહોંચવા અને પાછા આવવા માટે કાપેલું કુલ અંતર $2d$ છે.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $2d = v \times t$
$2d = 342 \times 3$
$2d = 1026$
$d = 1026 / 2 = 513 \, m$
તેથી,પરાવર્તિત સપાટીનું અંતર $513 \, m$ છે.

Explore More

Similar Questions

ખેંચાયેલી દોરીને જ્યારે કંપન કરાવવામાં આવે છે,ત્યારે તે કેવી રીતે શ્રાવ્ય અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે?

શૃંગ (Crest) એટલે શું?

અન્ય ગ્રહો પર થતા વિસ્ફોટોનો અવાજ પૃથ્વી પર રહેલી વ્યક્તિ સાંભળી શકતી નથી. તેનું કારણ આપો.

$(i)$ ગાજવીજના અવાજનું પ્રતિધ્વનન (reverberation) શાના કારણે થાય છે?
$(ii)$ સબમરીન પરનું $SONAR$ ઉપકરણ એક સિગ્નલ મોકલે છે અને $5 \, s$ પછી તેનો પડઘો ઝીલે છે. જો સબમરીનથી વસ્તુનું અંતર $3625 \, m$ હોય,તો પાણીમાં અવાજની ઝડપની ગણતરી કરો.

અનુગુંજન (Reverberation) એટલે શું?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo