$60^{\circ}$ ના પ્રિઝમ કોણ ધરાવતા પ્રિઝમની સપાટી પર પ્રકાશનું કિરણ કયા ખૂણે આપાત કરવું જોઈએ જેથી તે બીજી સપાટી પરથી માત્ર આંતરિક પરાવર્તન પામે? પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $1.524$ છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
$(29.75^{\circ})$ કાચના પ્રિઝમ $ABC$ સાથે સંકળાયેલ આપાત, વક્રીભૂત અને નિર્ગમન કિરણો આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
પ્રિઝમનો કોણ, $A = 60^{\circ}$
પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક, $\mu = 1.524$
$i_1 = \text{આપાતકોણ}$
$r_1 = \text{વક્રીભૂતકોણ}$
$r_2 = \text{સપાટી } AC \text{ પર આપાતકોણ}$
$e = \text{નિર્ગમનકોણ} = 90^{\circ} \text{ (સ્પર્શક નિર્ગમન માટે)}$
સ્નેલના નિયમ મુજબ, સપાટી $AC$ માટે:
$\frac{\sin e}{\sin r_2} = \mu$
$\sin r_2 = \frac{1}{\mu} \times \sin 90^{\circ} = \frac{1}{1.524} \approx 0.6562$
$\therefore r_2 = \sin^{-1}(0.6562) \approx 41^{\circ}$
પ્રિઝમ દ્વારા વક્રીભવન માટે, $A = r_1 + r_2$
$\therefore r_1 = A - r_2 = 60^{\circ} - 41^{\circ} = 19^{\circ}$
પ્રથમ સપાટી પર સ્નેલના નિયમ મુજબ:
$\mu = \frac{\sin i_1}{\sin r_1}$
$\sin i_1 = \mu \sin r_1 = 1.524 \times \sin 19^{\circ} \approx 1.524 \times 0.3256 \approx 0.4962$
$\therefore i_1 = \sin^{-1}(0.4962) \approx 29.75^{\circ}$
આમ, આપાતકોણ $29.75^{\circ}$ છે.

Explore More

Similar Questions

એક કાચના પ્રિઝમનો આડછેદ કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ છે,જેમાં $\angle A=90^{\circ}$ છે. કર્ણ $BC$ ને સમાંતર પ્રકાશનું કિરણ બાજુ $AB$ પર આપાત થાય છે અને બાજુ $AC$ ને સ્પર્શીને બહાર નીકળે છે. બીજું કિરણ,જે ફરીથી કર્ણ $BC$ ને સમાંતર છે,તે બાજુ $AC$ પર આપાત થાય છે અને બાજુ $AB$ પર પૂર્ણ આંતરિક પરાવર્તન અનુભવે છે. પ્રિઝમના દ્રવ્યના વક્રીભવનાંક $\mu$ વિશે નીચેનામાંથી કયું સત્ય હોવું જોઈએ?

કાચના પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{3}$ છે. જો લઘુત્તમ વિચલન કોણ એ પ્રિઝમ કોણ જેટલો હોય,તો પ્રિઝમ કોણ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?
$\left(\cos 30^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2} = \sin 60^{\circ}, \sin 30^{\circ} = \frac{1}{2} = \cos 60^{\circ}\right)$

નીચેનામાંથી કઈ આકૃતિ પ્રિઝમ દ્વારા સફેદ પ્રકાશનું વિભાજન (dispersion) યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે?

$3^{\circ}$ ના વક્રીભવન કોણ ધરાવતો એક પાતળો પોલો પ્રિઝમ,જે પાણીથી ભરેલો છે,તે $1^{\circ}$ નું વિચલન આપે છે. પાણીનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

એક કાચના પ્રિઝમ $(\mu = \sqrt{3})$ માટે,લઘુત્તમ વિચલનકોણ એ પ્રિઝમના કોણ જેટલો છે. પ્રિઝમનો કોણ શોધો. ($^{\circ}$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo