Class 10SciencePeriodic Classification of ElementsMix Examples - Periodic Classification of Elements
Mediumસમૂહ $15$ નું એક તત્વ $X$ દ્વિપરમાણ્વીય અણુ તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $773 \, K$ તાપમાને હાઇડ્રોજન સાથે સંયોજાઈને એમોનિયા નામનું સંયોજન બનાવે છે,જે લાક્ષણિક તીવ્ર ગંધ ધરાવે છે.
$(a)$ તત્વ $X$ ને ઓળખો. તેમાં કેટલા સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે?
$(b)$ $X$ ના દ્વિપરમાણ્વીય અણુની ઇલેક્ટ્રોન ટપકાં રચના (electron dot structure) દોરો. તેમાં કેવા પ્રકારનો બંધ રચાય છે?
$(c)$ એમોનિયા માટે ઇલેક્ટ્રોન ટપકાં રચના દોરો અને તેમાં કેવા પ્રકારનો બંધ રચાય છે?
$(a)$ તત્વ $X$ ને ઓળખો. તેમાં કેટલા સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે?
$(b)$ $X$ ના દ્વિપરમાણ્વીય અણુની ઇલેક્ટ્રોન ટપકાં રચના (electron dot structure) દોરો. તેમાં કેવા પ્રકારનો બંધ રચાય છે?
$(c)$ એમોનિયા માટે ઇલેક્ટ્રોન ટપકાં રચના દોરો અને તેમાં કેવા પ્રકારનો બંધ રચાય છે?
(A) તત્વ $X$ નાઇટ્રોજન $(N)$ છે. તેનો પરમાણુ ક્રમાંક $7$ છે અને તેની ઇલેક્ટ્રોન રચના $2, 5$ છે. તેથી,તેમાં $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
$(b)$ નાઇટ્રોજનનો દ્વિપરમાણ્વીય અણુ $N_2$ છે. ઇલેક્ટ્રોન ટપકાં રચના દર્શાવે છે કે દરેક નાઇટ્રોજન પરમાણુ પોતાનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે બીજા સાથે $3$ ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારી કરે છે,જેના પરિણામે ત્રિ-સહસંયોજક બંધ (triple covalent bond) રચાય છે.
$(c)$ એમોનિયા $(NH_3)$ માં,નાઇટ્રોજન પરમાણુ દરેક $3$ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે એક-એક ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારી કરે છે. આના પરિણામે $3$ એકલ સહસંયોજક બંધો (single covalent bonds) રચાય છે.
$(b)$ નાઇટ્રોજનનો દ્વિપરમાણ્વીય અણુ $N_2$ છે. ઇલેક્ટ્રોન ટપકાં રચના દર્શાવે છે કે દરેક નાઇટ્રોજન પરમાણુ પોતાનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે બીજા સાથે $3$ ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારી કરે છે,જેના પરિણામે ત્રિ-સહસંયોજક બંધ (triple covalent bond) રચાય છે.
$(c)$ એમોનિયા $(NH_3)$ માં,નાઇટ્રોજન પરમાણુ દરેક $3$ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે એક-એક ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારી કરે છે. આના પરિણામે $3$ એકલ સહસંયોજક બંધો (single covalent bonds) રચાય છે.
Explore More
Similar Questions
$Na$ અને $Mg$ નો પરમાણુ ક્રમાંક અનુક્રમે $11$ અને $12$ છે અને તેઓ એક જ આવર્ત (period) માં આવેલા છે.
$(a)$ કોનું પરમાણ્વીય કદ નાનું હશે?
$(b)$ કયું તત્વ વધુ વિદ્યુત-ધન (electropositive) હશે?
$(c)$ દરેક તત્વ કયા સમૂહ (group) માં આવશે?
$(a)$ કોનું પરમાણ્વીય કદ નાનું હશે?
$(b)$ કયું તત્વ વધુ વિદ્યુત-ધન (electropositive) હશે?
$(c)$ દરેક તત્વ કયા સમૂહ (group) માં આવશે?
Medium
View Solution$(a)$ આપણે નીચે મુજબ આગળ વધીએ ત્યારે તત્વોની વિદ્યુત-ધનતા (electropositivity) પર શું અસર થાય છે:
$(i)$ સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ
$(ii)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે તરફ?
$(b)$ કયો પરમાણ્વીય ગુણધર્મ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે બંને તરફ જતાં વધે છે?
$(i)$ સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ
$(ii)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે તરફ?
$(b)$ કયો પરમાણ્વીય ગુણધર્મ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે અને સમૂહમાં ઉપરથી નીચે બંને તરફ જતાં વધે છે?
Medium
View Solutionબે તત્વો $P$ અને $Q$ આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકના સમાન આવર્તમાં છે અને અનુક્રમે સમૂહ $1$ અને સમૂહ $2$ માં છે. તેમની નીચેની લાક્ષણિકતાઓની કોષ્ટક સ્વરૂપે સરખામણી કરો:
$(a)$ તેમના પરમાણુઓમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા
$(b)$ તેમના પરમાણુઓનું કદ
$(c)$ તેમનો ધાત્વીય ગુણધર્મ
$(d)$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની તેમની વૃત્તિ
$(e)$ તેમના ઓક્સાઇડનું સૂત્ર
$(f)$ તેમના ક્લોરાઇડનું સૂત્ર
$(a)$ તેમના પરમાણુઓમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા
$(b)$ તેમના પરમાણુઓનું કદ
$(c)$ તેમનો ધાત્વીય ગુણધર્મ
$(d)$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાની તેમની વૃત્તિ
$(e)$ તેમના ઓક્સાઇડનું સૂત્ર
$(f)$ તેમના ક્લોરાઇડનું સૂત્ર
Medium
View Solutionબીજા આવર્તના તત્વોની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા નીચે મુજબ છે:
બીજા આવર્તના તત્વો $B$ $Be$ $O$ $N$ $Li$ $F$ $C$ પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(pm)$ $88$ $111$ $66$ $74$ $152$ $64$ $77$
$(i)$ આ તત્વોને તેમની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાના ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવો.
$(ii)$ શું આ તત્વો હવે આવર્ત કોષ્ટકના આવર્તની ભાત મુજબ ગોઠવાયેલા છે?
$(iii)$ કયા તત્વનો પરમાણ્વીય ક્રમાંક $(a)$ સૌથી નાનો અને $(b)$ સૌથી મોટો છે તે જણાવો.
$(iv)$ ઉપરના ડેટા પરથી તારણ કાઢો કે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય કદ અથવા પરમાણ્વીય ત્રિજ્યામાં શું ફેરફાર થાય છે.
$(v)$ આ તત્વોમાંથી એક ધાતુ, એક અધાતુ અને એક અર્ધધાતુનું નામ આપો.
$(vi)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા કેમ ઘટે છે?
| બીજા આવર્તના તત્વો | $B$ | $Be$ | $O$ | $N$ | $Li$ | $F$ | $C$ |
| પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(pm)$ | $88$ | $111$ | $66$ | $74$ | $152$ | $64$ | $77$ |
$(i)$ આ તત્વોને તેમની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાના ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવો.
$(ii)$ શું આ તત્વો હવે આવર્ત કોષ્ટકના આવર્તની ભાત મુજબ ગોઠવાયેલા છે?
$(iii)$ કયા તત્વનો પરમાણ્વીય ક્રમાંક $(a)$ સૌથી નાનો અને $(b)$ સૌથી મોટો છે તે જણાવો.
$(iv)$ ઉપરના ડેટા પરથી તારણ કાઢો કે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય કદ અથવા પરમાણ્વીય ત્રિજ્યામાં શું ફેરફાર થાય છે.
$(v)$ આ તત્વોમાંથી એક ધાતુ, એક અધાતુ અને એક અર્ધધાતુનું નામ આપો.
$(vi)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા કેમ ઘટે છે?
Medium
View Solutionનીચેની ધાતુઓને તેમના પરમાણ્વીય કદના ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવો: $Ca, Mg, Ba, Be$.
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo