મીઠાનો એક ગોળાકાર દડો પાણીમાં એવી રીતે ઓગળી રહ્યો છે કે કોઈપણ ક્ષણે તેના કદમાં થતો ઘટાડો તેની સપાટીના ક્ષેત્રફળના પ્રમાણમાં છે. સાબિત કરો કે ત્રિજ્યા અચળ દરે ઘટી રહી છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે કોઈપણ સમયે $t$ પર મીઠાના ગોળાકાર દડાની ત્રિજ્યા $r$ છે.
દડાનું કદ $V = \frac{4}{3} \pi r^{3}$ છે અને સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $S = 4 \pi r^{2}$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,કદમાં થતો ઘટાડો સપાટીના ક્ષેત્રફળના પ્રમાણમાં છે:
$-\frac{dV}{dt} \propto S$
આનો અર્થ એ છે કે $-\frac{dV}{dt} = kS$,જ્યાં $k$ એ ધન પ્રમાણ્યતા અચળાંક છે.
$V$ અને $S$ ના સૂત્રો મૂકતા:
$-\frac{d}{dt} \left( \frac{4}{3} \pi r^{3} \right) = k(4 \pi r^{2})$
ચેઈન રૂલનો ઉપયોગ કરતા:
$-\frac{4}{3} \pi \cdot 3r^{2} \cdot \frac{dr}{dt} = k(4 \pi r^{2})$
$-4 \pi r^{2} \cdot \frac{dr}{dt} = k(4 \pi r^{2})$
બંને બાજુ $4 \pi r^{2}$ વડે ભાગતા ($r \neq 0$ ધારીને):
$-\frac{dr}{dt} = k$
$\frac{dr}{dt} = -k$
જેમ કે $k$ અચળ છે,તેથી ત્રિજ્યામાં થતો ફેરફારનો દર $\frac{dr}{dt}$ અચળ છે. આમ,ત્રિજ્યા અચળ દરે ઘટી રહી છે.

Explore More

Similar Questions

એક લંબવૃત્તીય શંકુનો શિરોલંબ ખૂણો $60^{\circ}$ છે. જો શંકુમાં $\frac{1}{\sqrt{3}} \text{ m}^3/\text{min}$ ના દરે પાણી રેડવામાં આવે,તો જ્યારે પાણીની સપાટીની ઊંચાઈ $3 \text{ m}$ હોય ત્યારે પાણીની સપાટીની ત્રિજ્યા વધવાનો દર $(\text{m/min})$ શોધો.

જ્યારે $r=4 \, cm$ હોય ત્યારે વર્તુળના ક્ષેત્રફળમાં તેની ત્રિજ્યા $r$ ની સાપેક્ષે થતા ફેરફારનો દર શોધો. ($\pi \, cm$ માં)

એક શંકુના પાયાની ત્રિજ્યા $3 \text{ cm/min}$ ના દરે વધી રહી છે અને ઊંચાઈ $4 \text{ cm/min}$ ના દરે ઘટી રહી છે. જ્યારે ત્રિજ્યા $7 \text{ cm}$ અને ઊંચાઈ $24 \text{ cm}$ હોય,ત્યારે તેની પાર્શ્વ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ બદલાવાનો દર શોધો.

$5 \ m$ લાંબી એક નિસરણી શિરોલંબ દીવાલ સાથે ટેકવેલી છે અને તેનો નીચેનો છેડો સમક્ષિતિજ જમીન પર છે. નિસરણીનો નીચેનો છેડો જમીન પર દીવાલથી દૂર $3 \ m/sec$ ના દરે ખેંચવામાં આવે છે. જ્યારે નિસરણીનો ઉપરનો છેડો $4 \ m/sec$ ના દરે નીચે ઉતરી રહ્યો હોય,ત્યારે તેની ઊંચાઈ (મીટરમાં) કેટલી હશે?

એક ગોળાની ત્રિજ્યા $20 \, cm$ માપવામાં આવે છે જેમાં $0.02 \, cm$ ની સંભવિત ભૂલ છે. તો ગોળાની સપાટીના ક્ષેત્રફળમાં થતી ભૂલ ....... $sq \, cm$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo