એક લંબચોરસ બોક્સ ખરબચડી ઢળતી સપાટી પર પડેલું છે. સપાટી અને બોક્સ વચ્ચેનો ઘર્ષણાંક $\mu$ છે. ધારો કે બોક્સનું દળ $m$ છે.
$(a)$ સમક્ષિતિજ સાથે સમતલનો કયો ઢાળનો ખૂણો $\theta$ હશે કે જેના પર બોક્સ સમતલ પર નીચે તરફ સરકવાનું શરૂ કરશે?
$(b)$ જો સમતલનો ઢાળનો ખૂણો વધારીને $\alpha > \theta$ કરવામાં આવે,તો બોક્સ પર સમતલની નીચેની દિશામાં લાગતું બળ કેટલું હશે?
$(c)$ બોક્સને સ્થિર રાખવા અથવા સમાન ઝડપ સાથે ઉપર તરફ ગતિ કરાવવા માટે સમતલ પર ઉપરની દિશામાં કેટલું બળ લગાડવું જરૂરી છે?
$(d)$ બોક્સને $a$ પ્રવેગ સાથે સમતલ પર ઉપરની તરફ ગતિ કરાવવા માટે સમતલ પર ઉપરની દિશામાં કેટલું બળ લગાડવું જરૂરી છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવેલ આકૃતિને ધ્યાનમાં લો.
$(a)$ બોક્સ ઢાળ પર નીચે સરકવાનું શરૂ કરે તે માટે:
$f = mg \sin \theta$
$N = mg \cos \theta$
કારણ કે $\mu = \frac{f}{N}$,તેથી $\mu = \frac{mg \sin \theta}{mg \cos \theta} = \tan \theta$.
તેથી,$\theta = \tan^{-1}(\mu)$.
$(b)$ જ્યારે ઢાળનો ખૂણો વધારીને $\alpha > \theta$ કરવામાં આવે,ત્યારે સમતલ પર નીચેની દિશામાં લાગતું પરિણામી બળ $F_1$ એ ગુરુત્વાકર્ષણના ઘટક અને ગતિક ઘર્ષણનો તફાવત છે:
$F_1 = mg \sin \alpha - f_k = mg \sin \alpha - \mu N = mg \sin \alpha - \mu mg \cos \alpha = mg(\sin \alpha - \mu \cos \alpha)$.
$(c)$ બોક્સને સ્થિર રાખવા અથવા સમાન ઝડપ સાથે ઉપરની તરફ ગતિ કરાવવા માટે,લાગુ પાડવામાં આવેલ બળ $F_2$ એ ગુરુત્વાકર્ષણના ઘટક અને ઘર્ષણ બળ (જે હવે નીચેની દિશામાં કાર્ય કરે છે) બંનેને દૂર કરવું આવશ્યક છે:
$F_2 = mg \sin \alpha + f_k = mg \sin \alpha + \mu mg \cos \alpha = mg(\sin \alpha + \mu \cos \alpha)$.
$(d)$ જ્યારે બોક્સને $a$ પ્રવેગ સાથે સમતલ પર ઉપરની તરફ ગતિ કરાવવાનું હોય,ત્યારે પરિણામી બળ $F_3$ એ પ્રવેગને ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ:
$F_3 = mg(\sin \alpha + \mu \cos \alpha) + ma$.

Explore More

Similar Questions

એક પદાર્થને $\theta$ ખૂણાવાળા ખરબચડા ઢળતા સમતલ પર મૂકવામાં આવે છે. જેમ જેમ ખૂણો $\theta$ ને $0^o$ થી $90^o$ સુધી વધારવામાં આવે છે,તેમ બ્લોક અને સમતલ વચ્ચેનું સંપર્ક બળ

Difficult
View Solution

એક વ્યક્તિ અચળ પ્રવેગ સાથે કન્વેયર બેલ્ટ પર ઉપર ચઢે છે. બેલ્ટની ઝડપ $\sqrt{\frac{g h}{6}}$ છે અને ઘર્ષણાંક $\frac{5}{3 \sqrt{3}}$ છે. મહત્તમ શક્ય પ્રવેગ સાથે વ્યક્તિને $A$ થી $B$ સુધી પહોંચવા માટે લાગતો સમય કેટલો છે?

$m$ દળ ધરાવતો એક ગોળો $\ell$ લંબાઈની દોરી સાથે જોડાયેલ છે,જેનો બીજો છેડો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક હલકા ઉભા સળિયા સાથે બાંધેલ છે. ગોળો સમક્ષિતિજ સમતલમાં $\omega$ જેટલી અચળ કોણીય ઝડપથી ફરે છે. ઉભો સળિયો $M$ દળના બ્લોક પર આધારિત છે,જે ખરબચડી સપાટી પર મૂકવામાં આવેલ છે. જમીન અને બ્લોક વચ્ચેનો ન્યૂનતમ ઘર્ષણાંક કેટલો હોવો જોઈએ જેથી બ્લોક સરકે નહીં?

Difficult
View Solution

દળ $m$ નો એક બ્લોક એવી સપાટી પર મૂકવામાં આવ્યો છે જેનો શિરોલંબ આડછેદ $y = \frac{x^3}{6}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જો ઘર્ષણાંક $0.5$ હોય,તો જમીનથી ઉપરની તે મહત્તમ ઊંચાઈ કેટલી છે જ્યાં બ્લોક લપસ્યા વગર રહી શકે?

એક નાનો બ્લોક સમક્ષિતિજ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતા ઢળતા સમતલ પર નીચેની તરફ સરકવાનું શરૂ કરે છે. ઘર્ષણાંક $\mu$ એ અંતર $s$ સાથે $\mu = C s^2$ મુજબ બદલાય છે,જ્યાં $C$ એ યોગ્ય પરિમાણોનો અચળાંક છે. બ્લોક અટકે તે પહેલાં તેણે કાપેલું અંતર કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo