એક લાંબો સીધો તાર જેમાંથી $25 \ A$ વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે તે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ટેબલ પર રહેલો છે. $1 \ m$ લંબાઈ અને $2.5 \ g$ દળ ધરાવતો બીજો તાર $PQ$ તેટલો જ વિદ્યુતપ્રવાહ વિરુદ્ધ દિશામાં વહન કરે છે. તાર $PQ$ ઉપર-નીચે સરકવા માટે મુક્ત છે. $PQ$ કેટલી ઊંચાઈ $h$ સુધી ઉપર જશે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(0.51 CM) તાર $PQ$ પર લાગતું ચુંબકીય બળ,જે ટેબલ પર રહેલા વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત તારને કારણે ઉદ્ભવે છે,તે $PQ$ ના વજન બળને સંતુલિત કરે ત્યારે તે $h$ ઊંચાઈએ સંતુલનમાં રહેશે.
$I = 25 \ A$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતા લાંબા સીધા તારથી $h$ અંતરે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નીચે મુજબ છે:
$B = \frac{\mu_0 I}{2 \pi h}$
$l = 1 \ m$ લંબાઈ અને $I$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતા તાર $PQ$ પર લાગતું ચુંબકીય બળ $F_m$:
$F_m = I l B = I l \left( \frac{\mu_0 I}{2 \pi h} \right) = \frac{\mu_0 I^2 l}{2 \pi h}$
વિદ્યુતપ્રવાહ વિરુદ્ધ દિશામાં હોવાથી,ચુંબકીય બળ અપાકર્ષી અને ઉપરની દિશામાં લાગે છે. સંતુલન સ્થિતિમાં,આ બળ તાર $PQ$ ના વજન $mg$ ને સંતુલિત કરે છે:
$mg = \frac{\mu_0 I^2 l}{2 \pi h}$
$h$ માટે સૂત્ર:
$h = \frac{\mu_0 I^2 l}{2 \pi m g}$
આપેલ છે: $\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ T \cdot m/A$,$I = 25 \ A$,$l = 1 \ m$,$m = 2.5 \times 10^{-3} \ kg$,$g = 9.8 \ m/s^2$:
$h = \frac{(4 \pi \times 10^{-7}) \times (25)^2 \times 1}{2 \pi \times (2.5 \times 10^{-3}) \times 9.8}$
$h = \frac{2 \times 10^{-7} \times 625}{2.5 \times 10^{-3} \times 9.8} = \frac{1250 \times 10^{-7}}{24.5 \times 10^{-3}} \approx 51.02 \times 10^{-4} \ m$
$h \approx 0.51 \times 10^{-2} \ m = 0.51 \ cm$

Explore More

Similar Questions

તાર $1$ અને $2$ જેમાં અનુક્રમે $i_1$ અને $i_2$ પ્રવાહ વહે છે,તે એકબીજા સાથે $\theta$ ખૂણે નમેલા છે. તાર $1$ ના ચુંબકીય ક્ષેત્રને કારણે તાર $2$ ના $r$ અંતરે રહેલા નાના ખંડ $dl$ પર લાગતું બળ કેટલું હશે? (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ)

બે સમાંતર વિદ્યુતપ્રવાહ ધારિત તાર વચ્ચે લાગતા બળ માટેનું સમીકરણ મેળવો.

$0.45\; m$ લંબાઈ અને $60\; g$ દળ ધરાવતો એક સીધો આડો વાહક સળિયો તેના છેડાઓ પર બે ઉભી વાયર દ્વારા લટકાવવામાં આવ્યો છે. વાયર દ્વારા સળિયામાં $5.0\; A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે.
$(a)$ વાયરમાં તણાવ શૂન્ય થાય તે માટે વાહકને લંબ કયું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ?
$(b)$ જો ચુંબકીય ક્ષેત્ર પહેલા જેવું જ રાખીને વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ઉલટાવવામાં આવે,તો વાયરમાં કુલ તણાવ કેટલું હશે? (વાયરનું દળ અવગણો.) $g = 9.8\; m s^{-2}.$

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબનો $ABCDE$ આકારનો વાહક $i$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવે છે. તેને $xy$ સમતલમાં એવી રીતે મૂકવામાં આવ્યો છે કે જેથી તેના છેડાઓ $A$ અને $E$ એ $x$-અક્ષ પર રહે. આ વિસ્તારમાં $B$ મૂલ્યનું સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર પ્રવર્તે છે. તેના પર લાગતું બળ કેટલું હશે?

$I$ વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતો એક તાર સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B} = -B_0 \hat{k}$ માં મૂકવામાં આવ્યો છે. તારનો આકાર પરવલયાકાર છે અને તેનું સમીકરણ $y = 2x - x^2$ છે. તાર પર લાગતું બળ કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo