એક એન્જિન (પિસ્ટન સાથેના સિલિન્ડરમાં એક મોલ આદર્શ વાયુનું બનેલું) દ્વારા અનુસરવામાં આવતું ચક્ર આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. ચક્રના દરેક વિભાગ માટે એન્જિન દ્વારા આસપાસ સાથે કરવામાં આવેલ ઉષ્માનું વિનિમય શોધો. આપેલ છે ${C_v} = \frac{3}{2}R$.
$(a)$ $A$ થી $B$: અચળ કદ
$(b)$ $B$ થી $C$: અચળ દબાણ
$(c)$ $C$ થી $D$: એડિબેટિક (સમઉષ્મી)
$(d)$ $D$ થી $A$: અચળ દબાણ

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રક્રિયા $A$ થી $B$ માટે,કદ અચળ છે તેથી કાર્ય $dW = 0$. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$dQ = dU + dW = dU + 0 = dU = nC_V dT = nC_V(T_B - T_A) = (1)(\frac{3}{2}R)(T_B - T_A) = \frac{3}{2}(RT_B - RT_A)$. આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = RT$ નો ઉપયોગ કરતા,$dQ = \frac{3}{2}(P_B V_B - P_A V_A)$.
$(b)$ પ્રક્રિયા $B$ થી $C$ માટે,દબાણ અચળ છે. કાર્ય $dW = P_B(V_C - V_B)$ છે. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$dQ = dU + dW = nC_V(T_C - T_B) + P_B(V_C - V_B) = \frac{3}{2}(P_C V_C - P_B V_B) + P_B(V_C - V_B)$. કારણ કે $P_B = P_C$,આ સમીકરણ $dQ = \frac{3}{2}P_B(V_C - V_B) + P_B(V_C - V_B) = \frac{5}{2}P_B(V_C - V_B)$ માં પરિણમે છે.
$(c)$ પ્રક્રિયા $C$ થી $D$ માટે,તે એડિબેટિક પ્રક્રિયા છે,તેથી ઉષ્માનું વિનિમય $dQ = 0$.
$(d)$ પ્રક્રિયા $D$ થી $A$ માટે,દબાણ $P_A$ પર અચળ છે. વાયુનું કદ $V_D$ થી $V_A$ સુધી સંકોચાય છે. પ્રક્રિયા $(b)$ ની જેમ જ,ઉષ્માનું વિનિમય $dQ = \frac{5}{2}P_A(V_A - V_D)$ થશે.

Explore More

Similar Questions

ચોક્કસ જથ્થાના વાયુની પ્રારંભિક સ્થિતિ $(P_i, V_i, T_i)$ છે. તેનું કદ $V_f$ થાય ત્યાં સુધી વિસ્તરણ થાય છે. નીચેના બે કિસ્સાઓ ધ્યાનમાં લો:
$(a)$ વિસ્તરણ અચળ તાપમાને (સમતાપી) થાય છે.
$(b)$ વિસ્તરણ અચળ દબાણે (સમદાબી) થાય છે.
દરેક કિસ્સા માટે $P-V$ આલેખ દોરો. બેમાંથી કયા કિસ્સામાં વાયુ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય વધુ હશે?

વાયુના બે સમાન નમૂનાઓને $(i)$ સમતાપી અને $(ii)$ એડિબેટિક (નિરુદ્ધોષ્મ) રીતે વિસ્તરણ કરવા દેવામાં આવે છે. તો થયેલું કાર્ય:

$p-v$ આલેખમાં એક ચક્રીય પ્રક્રિયા દર્શાવેલ છે. નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?

એક આદર્શ વાયુ $PT = \text{અચળ}$ પ્રક્રિયા અનુસરે છે. દબાણ $P$ અને કદ $V$ વચ્ચેનો સાચો આલેખ કયો છે?

Difficult
View Solution

એક આદર્શ વાયુ ઘનતા-દબાણ આલેખમાં દર્શાવ્યા મુજબ ચક્રીય પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે. પ્રક્રિયા $AB$ દરમિયાન, થયેલ કાર્ય $|W_{AB}| = 70\,J$ છે. પ્રક્રિયા $BC$ દરમિયાન, વાયુ $150\,J$ ઉષ્માનું શોષણ કરે છે. પ્રક્રિયા $CA$ દરમિયાન, વાયુનું વિસ્તરણ થાય છે અને $210\,J$ કાર્ય કરે છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo