$15 \, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળની એક જીવા કેન્દ્ર આગળ $60^{\circ}$ નો ખૂણો આંતરે છે. વર્તુળના અનુરૂપ લઘુવૃત્તાંશ અને ગુરુવૃત્તાંશના ક્ષેત્રફળ શોધો.
($\pi = 3.14$ અને $\sqrt{3} = 1.73$ લો)

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વર્તુળની ત્રિજ્યા $(r) = 15 \, cm$.
વૃત્તાંશ $OPRQ$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{60^{\circ}}{360^{\circ}} \times \pi r^{2}$
$= \frac{1}{6} \times 3.14 \times (15)^{2}$
$= \frac{1}{6} \times 3.14 \times 225 = 117.75 \, cm^{2}$.
$\triangle OPQ$ માં,$OP = OQ = 15 \, cm$ હોવાથી,આ બાજુઓની સામેના ખૂણા સમાન થાય,એટલે કે $\angle OPQ = \angle OQP$.
$\angle POQ = 60^{\circ}$ હોવાથી,બાકીના બે ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ} - 60^{\circ} = 120^{\circ}$ થાય.
આમ,$\angle OPQ = \angle OQP = 60^{\circ}$.
બધા ખૂણા $60^{\circ}$ હોવાથી,$\triangle OPQ$ એ સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
$\triangle OPQ$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{\sqrt{3}}{4} \times (\text{બાજુ})^{2}$
$= \frac{1.73}{4} \times (15)^{2} = \frac{1.73}{4} \times 225 = 97.3125 \, cm^{2}$.
લઘુવૃત્તખંડ $PRQ$ નું ક્ષેત્રફળ $= \text{વૃત્તાંશ } OPRQ \text{ નું ક્ષેત્રફળ} - \triangle OPQ \text{ નું ક્ષેત્રફળ}$
$= 117.75 - 97.3125 = 20.4375 \, cm^{2}$.
ગુરુવૃત્તખંડ $PSQ$ નું ક્ષેત્રફળ $= \text{વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ} - \text{લઘુવૃત્તખંડ } PRQ \text{ નું ક્ષેત્રફળ}$
$= \pi r^{2} - 20.4375$
$= 3.14 \times 225 - 20.4375 = 706.5 - 20.4375 = 686.0625 \, cm^{2}$.

Explore More

Similar Questions

જો $ABCD$ એ $14 \, cm$ બાજુવાળો ચોરસ હોય અને $APD$ તથા $BPC$ અર્ધવર્તુળો હોય,તો આકૃતિમાં દર્શાવેલ છાયાંકિત પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ શોધો. ($cm^2$ માં) [$\pi = \frac{22}{7}$ લો]

એક વર્તુળાકાર ખેતરને વાડ કરવાનો ખર્ચ $Rs. 24$ પ્રતિ મીટરના દરે $Rs. 5280$ છે. આ ખેતરને $Rs. 0.50$ પ્રતિ $m^2$ ના દરે ખેડવાનું છે. ખેતરને ખેડવાનો ખર્ચ શોધો ($\pi = \frac{22}{7}$ લો). ($Rs.$ માં)

$21\, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળમાં,એક ચાપ કેન્દ્ર આગળ $60^{\circ}$ નો ખૂણો આંતરે છે. શોધો:
$(i)$ ચાપની લંબાઈ
$(ii)$ ચાપ દ્વારા બનતા વૃત્તાંશનું ક્ષેત્રફળ
$(iii)$ અનુરૂપ જીવા દ્વારા બનતા વૃત્તખંડનું ક્ષેત્રફળ [$\pi = \frac{22}{7}$ લો]

$6 \, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળના વૃત્તાંશનું ક્ષેત્રફળ શોધો જો વૃત્તાંશનો ખૂણો $60^{\circ}$ હોય. [$\pi = \frac{22}{7}$ નો ઉપયોગ કરો]

$4\, cm$ બાજુવાળા ચોરસના દરેક ખૂણેથી $1\, cm$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળનો એક ચતુર્થાંશ ભાગ કાપવામાં આવે છે અને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $2\, cm$ વ્યાસવાળું એક વર્તુળ પણ કાપવામાં આવે છે. ચોરસના બાકી રહેલા ભાગનું ક્ષેત્રફળ શોધો. [$\pi = \frac{22}{7}$ નો ઉપયોગ કરો]

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo