એક વિદ્યુતભારીત ધાતુનો ગોળો $A$ નાયલોનના દોરા વડે લટકાવેલ છે. અવાહક હાથા વડે પકડેલ બીજો એક વિદ્યુતભારીત ધાતુનો ગોળો $B$,$A$ ની નજીક એવી રીતે લાવવામાં આવે છે કે જેથી તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $10 \, cm$ થાય,જે આકૃતિ $(a)$ માં દર્શાવેલ છે. $A$ નું પરિણામી અપાકર્ષણ નોંધવામાં આવે છે (ઉદાહરણ તરીકે,પ્રકાશનું કિરણ પાડીને પડદા પર તેના પડછાયાનું વિચલન માપીને). આકૃતિ $(b)$ માં દર્શાવ્યા મુજબ,ગોળા $A$ અને $B$ ને અનુક્રમે વિદ્યુતભાર રહિત ગોળા $C$ અને $D$ વડે સ્પર્શ કરાવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ $C$ અને $D$ ને દૂર કરવામાં આવે છે અને $B$ ને $A$ ની નજીક એવી રીતે લાવવામાં આવે છે કે તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $5.0 \, cm$ થાય,જે આકૃતિ $(c)$ માં દર્શાવેલ છે. કુલંબના નિયમના આધારે $A$ નું અપેક્ષિત અપાકર્ષણ કેટલું હશે? ગોળા $A$ અને $C$ તથા ગોળા $B$ અને $D$ સમાન કદના છે. તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેના અંતરની સરખામણીમાં $A$ અને $B$ ના કદને અવગણો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) ધારો કે ગોળા $A$ પરનો મૂળ વિદ્યુતભાર $q$ છે અને $B$ પરનો વિદ્યુતભાર $q^{\prime}$ છે. તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેના $r = 10 \, cm$ અંતરે,કુલંબના નિયમ મુજબ દરેક પર લાગતું સ્થિત વિદ્યુત બળ:
$F = \frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \frac{q q^{\prime}}{r^{2}}$
જ્યારે સમાન પણ વિદ્યુતભાર રહિત ગોળો $C$,$A$ ને સ્પર્શે છે,ત્યારે વિદ્યુતભાર $A$ અને $C$ પર પુનઃવિતરિત થાય છે. સંમિતિને કારણે,દરેક ગોળા પર $q/2$ વિદ્યુતભાર આવે છે.
તે જ રીતે,$D$ એ $B$ ને સ્પર્શ્યા પછી,દરેક પર પુનઃવિતરિત વિદ્યુતભાર $q^{\prime}/2$ થાય છે.
હવે,$A$ અને $B$ ના કેન્દ્રો વચ્ચેનું નવું અંતર $r^{\prime} = 5.0 \, cm = r/2$ છે.
દરેક પર લાગતું નવું સ્થિત વિદ્યુત બળ:
$F^{\prime} = \frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \frac{(q/2)(q^{\prime}/2)}{(r/2)^{2}}$
$F^{\prime} = \frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \frac{q q^{\prime} / 4}{r^{2} / 4}$
$F^{\prime} = \frac{1}{4 \pi \varepsilon_{0}} \frac{q q^{\prime}}{r^{2}} = F$
આમ,$B$ ને કારણે $A$ પર લાગતું સ્થિત વિદ્યુત બળ બદલાતું નથી.

Explore More

Similar Questions

એક બિંદુવત વિદ્યુતભાર $q_1$ એ બીજા બિંદુવત વિદ્યુતભાર $q_2$ પર વિદ્યુતબળ લગાડે છે. જો ત્રીજો વિદ્યુતભાર $q_3$ નજીક લાવવામાં આવે,તો $q_1$ દ્વારા $q_2$ પર લાગતું વિદ્યુતબળ:

સમાન મૂલ્યના બે વિદ્યુતભારો $r$ અંતરે એકબીજા પર $F$ જેટલું બળ લગાડે છે. જો વિદ્યુતભારો અડધા કરવામાં આવે અને તેમની વચ્ચેનું અંતર બમણું કરવામાં આવે,તો દરેક વિદ્યુતભાર પર લાગતું નવું બળ કેટલું હશે?

$+7 \ \mu C$ અને $-5 \ \mu C$ વિદ્યુતભાર ધરાવતા બે ગોળા એકબીજાને $F$ બળથી આકર્ષે છે. જો બંનેમાં $-2 \ \mu C$ વિદ્યુતભાર ઉમેરવામાં આવે,તો તેમની વચ્ચેનું નવું બળ કેટલું હશે?

$CsCl$ ના સામાન્ય સ્ફટિક બંધારણમાં,$Cs^+$ અને $Cl^-$ આયનો આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $bcc$ રચનામાં ગોઠવાયેલા છે. આઠ $Cs^+$ આયનોને કારણે $Cl^-$ આયન પર લાગતું ચોખ્ખું સ્થિત-વિદ્યુત બળ ....... છે.

$2 C$ અને $6 C$ ના બે વિદ્યુતભારો એક નિશ્ચિત અંતરે રહેલા છે. જો દરેક વિદ્યુતભારમાં $-4 C$ ઉમેરવામાં આવે, તો શરૂઆતનું $12 \times 10^3 \,N$ બળ બદલાઈને કેટલું થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo