એક પદાર્થનો સરેરાશ વેગ શૂન્ય હોઈ શકે છે પરંતુ સરેરાશ ઝડપ શૂન્ય હોઈ શકતી નથી. ઉદાહરણ આપીને આ વિધાનને યોગ્ય ઠેરવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સરેરાશ વેગ એટલે કુલ સ્થાનાંતર ભાગ્યા કુલ સમય. સ્થાનાંતર એ સદિશ રાશિ હોવાથી,જો પદાર્થ તેના પ્રારંભિક બિંદુ પર પાછો ફરે,તો કુલ સ્થાનાંતર $0$ થાય છે,જેના પરિણામે સરેરાશ વેગ $0$ મળે છે.
સરેરાશ ઝડપ એટલે કુલ પથલંબાઈ (અંતર) ભાગ્યા કુલ સમય. અંતર એ અદિશ રાશિ છે અને તે કુલ કાપેલા માર્ગની લંબાઈ દર્શાવે છે,તેથી ગતિ કરતા પદાર્થ માટે તે ક્યારેય $0$ હોઈ શકે નહીં.
ઉદાહરણ: ધારો કે એક પદાર્થ $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળાકાર માર્ગ પર ગતિ કરે છે. જો પદાર્થ એક પૂર્ણ ચક્ર પૂર્ણ કરે,તો કુલ સ્થાનાંતર $0$ થાય છે,તેથી સરેરાશ વેગ $0$ છે. જોકે,કાપેલું કુલ અંતર વર્તુળના પરિઘ જેટલું એટલે કે $2 \pi r$ થાય છે. આમ,સરેરાશ ઝડપ $\frac{2 \pi r}{t}$ થાય છે,જ્યાં $t$ એ લીધેલો સમય છે.

Explore More

Similar Questions

એક પદાર્થ સુરેખ પથ પર અચળ પ્રવેગ સાથે ગતિ કરી રહ્યો છે. નીચેનું કોષ્ટક વિવિધ સમયના અંતરાલો પર પદાર્થનો વેગ દર્શાવે છે.
સમય $(s)$$0$$1$$2$$3$$4$$5$$6$
વેગ $(m s^{-1})$$2$$4$$6$$8$$10$$12$$14$

આલેખ દોરો.
આલેખ પરથી:
$(i)$ $2.5 \ s$ ના અંતે પદાર્થનો વેગ શોધો.
$(ii)$ પ્રવેગની ગણતરી કરો.
$(iii)$ છેલ્લા $4 \ s$ માં કપાયેલું અંતર શોધો.

જો કોઈ પદાર્થનો સ્થાનાંતર$-$સમયનો આલેખ સમયની ધરીને સમાંતર સીધી રેખા હોય,તો તમે તેની ગતિ વિશે શું કહી શકો?

શું કોઈ પદાર્થની ઝડપ ઋણ હોઈ શકે?

આકૃતિ સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થતી કાર માટે વેગ-સમયનો આલેખ દર્શાવે છે. આલેખમાં ત્રણ વિભાગો $AB$,$BC$ અને $CD$ છે.
$(i)$ આ આલેખના અભ્યાસ પરથી જણાવો કે કોઈપણ વિભાગમાં કાપેલું અંતર કેવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે.
$(ii)$ વિભાગ $BC$ માં કાપેલું અંતર અને વિભાગ $AB$ માં કાપેલું અંતર સરખાવો.
$(iii)$ કયા વિભાગમાં કારનો પ્રવેગ શૂન્ય છે?
$(iv)$ શું પ્રવેગનું મૂલ્ય પ્રતિપ્રવેગ (retardation) કરતા વધારે છે કે ઓછું? કારણ આપો.

નીચેનામાંથી કયું સદિશ નથી?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo