એક હાઈવે ટ્રકમાં બે હોર્ન $A$ અને $B$ છે. જ્યારે બંનેને એકસાથે વગાડવામાં આવે છે, ત્યારે ડ્રાઈવર $10$ સેકન્ડમાં $50$ બીટ્સ નોંધે છે. જ્યારે હોર્ન $B$ વાગી રહ્યું હોય અને ટ્રક $10 \,m/s$ ની ઝડપે દીવાલ તરફ જઈ રહી હોય, ત્યારે ડ્રાઈવરને પડઘા સાથે $5 \,Hz$ ની બીટ ફ્રીક્વન્સી સંભળાય છે. જ્યારે $A$ ની આવૃત્તિ ઘટાડવામાં આવે છે, ત્યારે બંને હોર્ન એકસાથે વગાડતા બીટ ફ્રીક્વન્સી વધે છે. હોર્ન $A$ ની આવૃત્તિ ગણો. (હવામાં અવાજની ઝડપ $= 330 \,m/s$) ($\,Hz$ માં)

એક ઓડિયો ટ્રાન્સમીટર $(T)$ અને રિસીવર $(R)$ ને $8 \ m$ લંબાઈની બે સમાન દળરહિત દોરીઓ વડે શિરોલંબ લટકાવવામાં આવ્યા છે,જેના પીવટ $X$ અક્ષ પર એકબીજાથી દૂર છે. તેમને સંતુલન સ્થિતિમાંથી $X$ અક્ષ પર વિરુદ્ધ દિશામાં નાના કોણીય કંપવિસ્તાર $\theta_0 = \cos^{-1}(0.9)$ જેટલા ખેંચીને એકસાથે મુક્ત કરવામાં આવે છે. જો ટ્રાન્સમીટરની કુદરતી આવૃત્તિ $660 \ Hz$ હોય અને હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $330 \ m/s$ હોય,તો રિસીવર દ્વારા માપવામાં આવતી આવૃત્તિમાં મહત્તમ ફેરફાર ($Hz$ માં) (ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g = 10 \ m/s^2$ લો) કેટલો હશે?

ડોપ્લર અસર કોના માટે લાગુ પડે છે?

ધ્વનિના બે સ્ત્રોત $S_1$ અને $S_2$ સમાન આવૃત્તિ $660\, Hz$ ના ધ્વનિ તરંગો ઉત્પન્ન કરે છે. એક શ્રોતા સ્ત્રોત $S_1$ થી $S_2$ તરફ $u\, m/s$ ની અચળ ઝડપે ગતિ કરી રહ્યો છે અને તે $10\, \text{beats/s}$ સાંભળે છે. ધ્વનિનો વેગ $330\, m/s$ છે. તો, $u$ નું મૂલ્ય ... $m/s$ થાય.

એક માણસ બે ટ્રેન વચ્ચે ઉભો છે જે તેનાથી દૂર જઈ રહી છે અને તેની નજીક આવી રહી છે,બંનેની ઝડપ $4 \, m/s$ છે. જો બંને ટ્રેન $240 \, Hz$ ની આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્પન્ન કરતી હોય,તો માણસ દ્વારા સંભળાતા સ્પંદની સંખ્યા શોધો. (હવામાં ધ્વનિનો વેગ = $320 \, m/s$)

બે ટ્રેનો એકબીજા તરફ સમાન ઝડપે ગતિ કરે છે. ધ્વનિની ઝડપ $340 \; m/s$ છે. જો એક ટ્રેનની સીટીનો અવાજ બીજી ટ્રેન પર રહેલા અવલોકનકારને $9/8$ ગણો સંભળાય,તો દરેક ટ્રેનની ઝડપ ........... $m/s$ હશે.