$(a)$ નાઈટ્રોજન ચક્રની આપેલી આકૃતિનો અભ્યાસ કરો અને જણાવો કે $A, B, C, D$ અને $E$ શું દર્શાવે છે.
$(b)$ જો પગલું $A$ ન થાય તો શું થશે?
$(c)$ જીવાવરણમાં નાઈટ્રોજન સ્થાપન કરતા બેક્ટેરિયાની ભૂમિકા લખો.
$(d)$ બે જૈવિક રીતે મહત્વપૂર્ણ સંયોજનોના નામ આપો જેમાં $O_2$ અને $N_2$ બંને હોય.

(A) નાઈટ્રોજન ચક્રની આકૃતિના આધારે:
$A$ - એમોનિફિકેશન (Ammonification)
$B$ - એમોનિયા $(NH_3)$
$C$ - નાઈટ્રાઈટ્સ $(NO_2^-)$
$D$ - નાઈટ્રેટ્સ $(NO_3^-)$
$E$ - ડીનાઈટ્રિફિકેશન (Denitrification)
$(b)$ જો પગલું $A$ (એમોનિફિકેશન) ન થાય,તો મૃત વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓમાં રહેલ કાર્બનિક નાઈટ્રોજનનું એમોનિયામાં રૂપાંતર થશે નહીં. પરિણામે,નાઈટ્રોજન જમીનમાં પાછું ફરી શકશે નહીં,જેનાથી વનસ્પતિઓ માટે નાઈટ્રોજનયુક્ત સંયોજનોની અછત સર્જાશે.
$(c)$ નાઈટ્રોજન સ્થાપન કરતા બેક્ટેરિયા (દા.ત.,રાઈઝોબિયમ) જીવાવરણમાં વાતાવરણીય નાઈટ્રોજન $(N_2)$ ને એમોનિયા જેવા નાઈટ્રોજનયુક્ત સંયોજનોમાં રૂપાંતરિત કરીને મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે વનસ્પતિઓ દ્વારા સરળતાથી શોષી શકાય છે અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે.
$(d)$ બે જૈવિક રીતે મહત્વપૂર્ણ સંયોજનો જેમાં ઓક્સિજન અને નાઈટ્રોજન બંને હોય છે તે પ્રોટીન (એમિનો એસિડ) અને ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$ અને $RNA$) છે.